|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye sınırları içinde mesken olarak kayıtlı olup fiilen iş yeri olarak kullanılan yerlerin su aboneliklerinin hatalı belirlendiğini ortaya koymuştur. Bu durum, iş yerlerinin su aboneliklerinin mesken tarifesi üzerinden faturalandırılmasından kaynaklanmaktadır. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu ve ilgili genel tebliğler, bir binanın kullanım amacının değiştirilmesi durumunda vergi değerinin revize edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu çerçevede, finansal danışmanlık, avukatlık ve mühendislik gibi meslek gruplarının faaliyet gösterdiği yerlerin iş yeri olarak kabul edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, Giresun Defterdarlığı’ndan alınan verilerle kamu idaresinin kayıtları karşılaştırılmış ve 143 adet iş yerinin su faturalarının mesken tarifesi üzerinden düzenlendiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, hatalı aboneliklerin tespit edilerek geriye dönük tahakkukların yapıldığını ve mükelleflere tebliğ edildiğini ifade etmiştir. Ancak, bu işlemlere dair kanıtlayıcı belgelerin sunulmadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresinin, tapuda mesken olarak görünen ancak iş yeri olarak faaliyet gösteren yerlerin su aboneliklerini mevzuata uygun bir şekilde yeniden düzenlemesi ve hatalı işlemleri düzeltmesi gerekmektedir. Bu süreç, gelecekte benzer hataların önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İşyeri Olarak Faaliyet Gösteren Yerlerden Su Aboneliklerinin Hatalı Belirlenenlerin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde mesken olarak gözüktüğü halde fiilen iş yeri olarak kullanılan yerlerin su aboneliklerinin iş yeri aboneliği üzerinden olması gerekirken mesken aboneliği üzerinden belirlenip faturalandırıldığı görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Vergi Değerini Tadil Eden Sebepler” başlıklı 33’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkân, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline dönüştürülmesi vergi değerini tadil eden sebeplerden birisi olarak belirtilmiştir.
6 Seri No.lu Emlak Vergisi Genel Tebliği’nin “Vergi Değerini Tadil Eden Sebepler” başlıklı 12’nci maddesinin (c) bendinde, bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkân, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi durumunun binanın vergi değerinin değiştireceği ve bu durumun 23’üncü madde gereğince bir beyanname ile ilgili vergi dairesine bildirilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 156’ncı maddesinde, ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerler “iş yeri” olarak tanımlanmış, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 33’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline dönüştürülmesi vergi değerini tadil eden sebeplerden birisi olarak belirtilmiştir.
Bu düzenlemeler gereğince, finansal danışmanlık, hukuk danışmanlığı ve temsil hizmetleri, hukuki arabuluculuk ve uzlaştırma faaliyetleri, mali müşavirlik, mimarlık, mühendislik ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’a göre açılan muayenehaneler gibi yerler iş yeri olarak kabul edildiğinden bu yerlere ilişkin su aboneliklerinin de iş yeri aboneliği üzerinden belirlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede Giresun Defterdarlığından resmi yazı ile alınan veriler ile Kamu İdaresinin kayıtlarının karşılaştırılması sonucu avukatlık büroları, serbest muhasebeci, mali müşavirlik büroları, mühendis ve mimarlık meslek mensuplarınca açılan bürolar ile 1219 sayılı Kanun’a göre açılan muayenehaneler gibi 143 adet iş yerinin su faturalarının mesken aboneliği tarifesi üzerinden düzenlendiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, iş yeri olarak faaliyet gösterilen yerlerden su abonelikleri hatalı gösterilenlerin tamamının tespit edilerek geriye dönük olarak tahakkuklarının yapıldığını ve bu tahakkukların mükelleflere tebliğ edilerek tahsilatlarının yapıldığı, sonraki süreçte gerekli inceleme ve denetimlerin sıklıkla yapılarak hatalı su tarifesi uygulamasının önüne geçileceği ifade edilmiştir. Her ne kadar Kamu İdaresince söz konusu su abonelerine yönelik tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirildiği belirtilmişse de buna ilişkin kanıtlayıcı belgeler cevap ekinde sunulmamıştır.
Kamu İdaresi tarafından tapuda mesken olarak gözüktüğü halde fiilen iş yeri olarak kullanılan yerlerin detaylı saha araştırma, inceleme ve tespitlerinin yapılarak su aboneliklerinin mevzuata uygun bir biçimde yeniden düzenlenmesi ve buna göre faturalandırması, ayrıca mevcut bilgi ve veriler çerçevesinde geriye dönük hatalı işlemleri düzeltmesi gerekmektedir.