ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesi, diğer kurum ve kuruluşlardan tahsis edilen taşınmazları muhasebe kayıtlarında takip etmemektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin tahsis edilen arazi ve binaları izlemek için belirli hesapların kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu hesaplar aracılığıyla, tahsis edilen taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden borç ve alacak işlemleri gerçekleştirilmelidir.

Denetim sırasında, belediyeye tahsis edilen bir taşınmazın 2024 yılı mali tablolarında yer almadığı tespit edilmiştir. Yönetmelik hükümleri, tahsisli taşınmazların yönetimi ve kontrolü açısından özel bir kayıt düzeninin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, belediye yetkilileri, söz konusu taşınmazın muhasebe kayıtlarına alınacağını belirtmişlerdir.

Sonuç olarak, belediyenin tahsisli taşınmazları etkin bir şekilde muhasebe kayıtlarında izleyerek, yönetmelik hükümlerine uygun hareket etmesi önem arz etmektedir. Bu durum, taşınmazların yönetimi ve kontrolü açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Tahsisli Taşınmazın Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Diğer kurum ve kuruluşlar tarafından Belediye’ye tahsis edilen taşınmazın ilgili bilanço

hesaplarında takip edilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188 ve 189’uncu maddelerinde, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için 250 Arazi ve Arsalar Hesabının kullanılacağı; tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimi tarafından ise kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 192 ve 193’üncü maddelerinde ise eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için 250 Binalar Hesabının kullanılacağı; tahsise konu edilen binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabına alacak, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimi tarafından ise kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.

Ayrıca söz konusu tahsisli taşınmazların amortisman kayıtlarına ilişkin olarak aynı Yönetmelik’in 203’üncü maddesinde; varlığa ilişkin amortisman tutarının tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.

Belediye tarafından Yönetmelik gereği kullanılacak olan hesaplar 2024 Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı ile; kamu idaresinin tahsis ettiği taşınmazlar için 250.02 ve 252.02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar Hesapları ile 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar Hesabı; tahsisli kullandığı taşınmazlar için ise 250.03 ve 252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesapları ile 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabı, ayrıca ayrılacak amortismanlar için 500.13 Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarları Hesabı olarak belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; tahsisli taşınmazların kaydına ilişkin özel bir kayıt düzeni bulunduğu ve taşınmazların yönetimi ve kontrolünün sağlanabilmesi açısından kayıtların bu düzene uygun olarak tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Belediye’ye tahsis edilen 1 adet taşınmaz bulunduğu ancak bu taşınmazın 2024 yılı mali tablolarında izlenmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediyeye tahsisli taşınmazın muhasebe kayıtlarına alınmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdarenin tahsisli kullandığı taşınmazları muhasebe kayıtlarında izlemesi gerekmektedir.