|
ÖZET: Kalkınma ajansı paylarının ilgili kuruma zamanında iletilmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesi, mevzuat gereği haziran ayı sonuna kadar kalkınma ajansı hesabına aktarması gereken payları zamanında göndermemiştir. 5449 sayılı Kanun’un 19. maddesi, bu payların belediyelerin bir önceki yıl bütçe gelirleri üzerinden hesaplanarak, belirlenen süre içinde aktarılmasını zorunlu kılmaktadır. Süre aşımında, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile İller Bankası, ilgili payları keserek ajans hesabına aktarmaktadır.
Denetim sırasında, belirtilen payların süresinde aktarılmadığı ve gecikme nedeniyle faiz oluştuğu tespit edilmiştir. Belediyenin, kalkınma ajansına olan borçlarını bütçe durumuna göre ödemeye çalıştığı, ancak zamanında ödenmeyen kısımların İller Bankası tarafından kesildiği ifade edilmiştir. İdarenin açıklamaları, durumu değiştirmemekte ve yeni bir bilgi sunmamaktadır. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı açısından, belirtilen payların zamanında ilgili kurumlara yatırılması büyük önem taşımaktadır. Bu, gecikme cezası riskini azaltarak, mali disiplinin sağlanmasına katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Kalkınma Ajansı Paylarının İlgili Kuruma Zamanında Gönderilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından, mevzuatı gereği ilgili Ajansa aktarılması gereken kalkınma ajansı paylarının haziran ayı sonuna kadar Ajans hesabına gönderilmediği görülmüştür.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Gelirler ve Yönetilecek Fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinde; ajansların gelirleri arasında belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında cari yıl bütçesinden aktarılacak paylar sayılmış ve bu payların belediyeler tarafından haziran ayının sonuna kadar Ajans hesabına aktarılması gerektiği, paylar süresi içerisinde aktarılmadığında ise bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Hazine ve Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili Ajans hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, kalkınma ajansı paylarının süresinde ilgili hesaba aktarılmadığı, gecikmeden kaynaklanan faizleri ile birlikte Belediyenin merkezi idare vergi gelirlerinden alınan payından İller Bankası tarafından kesinti yapılarak gönderildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; Belediyenin bütçe uygunluğuna göre kalkınma ajansına olan borçların ödenmeye çalışıldığı ve zamanında ödenmeyen kısmının da İller Bankası tarafından kalkınma ajansı hesabına aktarıldığı ifade edilmiştir. Bulguda söz konusu payların ilgili Kuruma zamanında gönderilmediği konusu işlenmiştir. İdare cevabında da aynı şey belirtilmiş olup yeni bir açıklama barındırmamaktadır.
Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanımının sağlanabilmesi, gecikme cezasına daha fazla maruz kalınmaması için bahsi geçen payların ilgili kurumlara zamanında yatırılması gerektiği değerlendirilmektedir.