ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi’nin içme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolü konusunda eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Yönetmelik kapsamında belirtilen gerekliliklerin tam olarak uygulanmadığı gözlemlenmiştir. Özellikle, idari ve fiziki su kayıplarının önlenmesi için gerekli ölçüm ve izleme sistemlerinin kurulması, şebekenin standartlara uygun inşa edilmesi ve etkili bir basınç yönetimi sağlanması gibi yükümlülüklerin yerine getirilmediği tespit edilmiştir.

Denetim sırasında, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanının oluşturulmadığı, SCADA sisteminin eksikliği ve yalnızca depo seviyelerinin kontrol edildiği, ayrıca basınç ölçer vanalarının bulunmadığı belirlenmiştir. Şebeke elemanları ve sayaçların kodlanarak CBS veri tabanına işlenmediği de dikkat çeken diğer bulgular arasında yer almaktadır. Kamu idaresi, bu eksiklikler hakkında gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir.

Bu bağlamda, belediyenin ilgili mevzuat çerçevesinde yerine getirmediği yükümlülükleri tespit ederek gerekli adımları atması önem arz etmektedir. Su kayıplarının kontrolü için etkili bir yönetim sisteminin kurulması, sürdürülebilir su yönetimi açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Su Kayıplarının Kontrolünde Eksiklikler Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nde yer verilen birtakım gerekliliklerin tam olarak yerine getirilmediği görülmüştür.

Anılan Tebliği’n 5’inci maddesinde; idareler içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki idari ve fiziki su kayıplarının önlenmesi için; idari ve fiziki su kayıplarının ölçüme dayalı olarak belirlenmesini, şebekenin ve sistemin şartnamelere ve uygulama projelerine uygun yapılmasını, kullanılan malzemelerin standartlara uygun olarak temin edilmesini, sistemde ana basınç bölgesi ve alt bölgelerin oluşturulmasını, şebekede etkili bir basınç ve debi yönetimi ile optimum işletme şartlarının sağlanmasını, sistemin izlenmesi ve kayıt altına alınmasını ve etkili bir su yönetim sistemini sağlamakla yükümlüdür.

Diğer taraftan anılan Tebliğin 6’ncı maddesinde temin edilen içme suyu hacminin ve debisinin ölçülmesi, 7’nci maddesinde Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanının kurulması, 8’inci maddesinde izleme sistemlerinin kurulması, 9’uncu maddesinde şebekenin hidrolik modellemesinin ve kalibrasyonunun yapılması, 10’uncu maddesinde şebekelerin sahada alt bölgelere ayrılması, 11’inci maddesinde yazılımlar ve verilerin, ana veri tabanı ile entegre hale getirilmesi ve 12’nci maddesinde içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerinin entegre yönetimi hakkında detaylı düzenlemeler yapılmıştır.

Bu kapsamda yapılan incelemede idarece;

– CBS veri tabanının oluşturulmadığı,

– Scada sisteminin olmadığı ve sadece depo seviyeleri kontrol edildiği, basınç ölçer vanalarının bulunmadığı,

– Şebeke elemanları ve sayaçlar kodlanarak CBS veri tabanına işlenmediği,

tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.

Bu itibarla, Belediye tarafından ilgili mevzuat kapsamında belirtilen yükümlülüklerden yerine getirilmeyenler tespit edilerek gerekli işlemler yapılmalıdır.