|
ÖZET: Sabit ve mobil haberleşme altyapısı ile şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilatında eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyenin yetki alanındaki bu bedellerin herhangi bir şekilde tahakkuk ettirilmediğini ortaya koymaktadır. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nda geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı ve işletmeci tanımları yapılmış, geçiş hakkının kapsamı ve anlaşma serbestisi düzenlenmiştir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik, geçiş hakkı ücretlerinin tahsilatına ilişkin usul ve esasları belirlemiştir.
Yapılan incelemelerde, belediyenin sabit ve mobil haberleşme altyapısında kullanılan kablo ve benzeri gereçler için geçiş hakkı ücretlerinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı anlaşılmıştır. Kamu İdaresi, altyapı sağlayıcı firmaların bildirim yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve kayıt sisteminin kurulamaması nedeniyle bu bedellerin alınamadığını belirtmiştir. Ancak, bu konuda gerekli çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, geçiş hakkı bedellerinin tahsil edilmemesi, belediyenin önemli bir gelir kaynağından mahrum kalmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, ilgili gelirlerin tahsil edilmesi için gerekli adımların atılması gerekmektedir. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır.
Aynı Kanun’un 22’inci maddesinin birinci fıkrasında “Geçiş hakkının kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı Resmi Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, belediyenin yetki alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan kablo ve benzeri gerecin geçiş hakkı ücretlerine ilişkin olarak herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, altyapı sağlayıcı firmaların altyapı kurulumları sırasında bildirim yükümlülüklerini yerine getirmemesi, geçiş hakkı süreçlerinin takibini sağlayacak kayıt sisteminin kurulamamış olması nedeniyle geçiş hakkı bedellerinin alınamadığını ancak söz konusu bedellerin tahsili ile ilgili gerekli çalışmalara başlandığını belirtmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından 2024 yılı içerisinde ve önceki yıllara ilişkin olarak altyapı geçiş hakkı bedeli olarak herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın yapılmaması belediyenin önemli bir gelirden mahrum kalmasına yol açmaktadır. Bu nedenle söz konusu gelirlere yönelik gerekli işlemler yapılmalıdır.