|
ÖZET: Büyükşehir olmayan bir ildeki ilçe belediyesinin 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, kredi kartları üzerinden yapılan tahsilatlara rağmen 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın banka kredi kartlarıyla gerçekleştirilen tahsilatların izlenmesi için zorunlu olduğunu belirtmektedir. Ancak, belediyenin kredi kartı tahsilatlarının doğrudan 102 Banka Hesabına aktarılması, bu işlemlerin izlenebilirliğini engellemektedir.
Yönetmelik gereğince, kredi kartı ile yapılan tahsilatlar, öncelikle 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabına kaydedilmeli ve ardından ilgili tutarların idarenin banka hesabına aktarılması sağlanmalıdır. Ancak, belediyenin otomasyon programında yaşanan uygulama farklılıkları, bu hesabın kullanılmamasına yol açmıştır. Mali Hizmetler Müdürlüğü, günlük tahsilat işlemlerini otomatik olarak takip etse de, bu durum mükelleflerden alınan tahsilatların mali tablolarda görünmemesine neden olmaktadır. Sonuç olarak, 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılması, yönetmelik hükümleri doğrultusunda zorunludur ve bu uygulamanın ihmal edilmesi, mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilemektedir. |
BULGU: Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye yıl boyunca kredi kartları üzerinden tahsilat yapmış olmasına rağmen, 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 109- Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının niteliğini açıklayan 73’üncü maddesinde bu hesabın, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının işleyişini açıklayan 74’üncü maddesine göre; banka kredi kartıyla yapılan tahsilatlar bir taraftan bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan gelir kaydedilen tutarlar 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilmeli, banka kredi kartıyla yapılan tahsilatlar nedeniyle kurumun banka hesabına aktarılan tutarlar bu hesaba alacak, 102 Banka Hesabına borç kaydedilmelidir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde kredi kartları üzerinden yapılan tahsilatların, işlemin gerçekleştiği anda 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabına kaydedileceği, banka ile anlaşılan süre sonunda bu tutarın idareye ait banka hesabına yatmasını müteakip bu hesap kodundan bankalar hesap koduna aktarılacağı ifade edilmiştir.
İdare kredi kartı tahsilatı yapılmasına rağmen 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Söz konusu tutarların doğrudan 102 Banka Hesabına aktarıldığı anlaşılmıştır. Bu işlemler neticesinde kurumun mizanında kredi kartı ile yapılan tahsilat tutarlarının izlenmesinin mümkün olmadığı düşünülmektedir.
İdarenin cevabı; kurumumuzda kullanılan otomasyon programında veznede yapılan günlük tahsilatın nakit, kredi kartı, banka havale/EFT işlemleri vezne ve tahakkuk servisi tarafından yapılmaktadır. Mali Hizmetler Müdürlüğü, günlük yapılan bu işlemleri, aynı program üzerinden otomatik olarak bilgi çekmektedir. Bu kapsamda 109 kodunun kullanılmaması bundan kaynaklandığı ifade edilmiştir.
Ancak bu uygulama ile mükelleften yapılan tahsilat ile tahsilatın idare banka hesabına yatması arasında geçen sürede meydana gelebilecek hataların önlenmesinin yanı sıra idarenin henüz hesabına yatmamış alacağının mali tablolarında gözükmemesine de neden olacaktır.
Buna göre, Yönetmelik’teki açıklamalar doğrultusunda banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlarda 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılması gerekmektedir.