ÖZET: İdareye ait toplu taşıma hizmetlerinden belirli kişilerin ücretsiz yararlanması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında incelenmiştir. Rapor, belediye personelinin toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz faydalandığını ortaya koymaktadır. 4736 sayılı Kanun’un ilk maddesi, belediyelerin ve bağlı idarelerin, belirli ticarî indirimler dışında, herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarifeler uygulayamayacağını belirtmektedir. Ancak, yaşlılar, engelliler, vazife malulleri, öğrenciler ve basın kartı sahipleri gibi belirli gruplar için indirimli tarifeler belirlenebileceği ifade edilmiştir.

Yapılan denetim sonucunda, 1113 belediye personelinin toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlandığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu uygulamanın yetkili sendika ile imzalanan toplu iş sözleşmesine dayandığını savunmuştur. Ancak, 4736 sayılı Kanun’a göre, belirtilen gruplar dışında indirimli veya ücretsiz tarife belirleme yetkisi yalnızca Cumhurbaşkanına aittir. Dolayısıyla, belediyenin bu kapsamda hizmet sunması, yasal düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir.

BULGU: İdareye Ait Toplu Taşıma Hizmetinden Belirli Kişilerin Ücretsiz Yararlanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin sunduğu toplu taşıma hizmetinden belediye personelinin ücretsiz faydalandığı görülmüştür.

4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinin ilk fıkrasında; belediyeler ve bağlı idarelerince, ürettikleri mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamayacağı hükmü bulunmaktadır.

Aynı maddenin devam eden fıkralarında ise yaşlı, engelli, vazife malulü, öğrenci ve basın kartı sahibi olan birtakım kişiler için indirimli ve ücretsiz tarife belirlenebileceği ancak Kanun’da sayılan kişiler dışında indirimli veya ücretsiz tarife belirleme yetkisinin Cumhurbaşkanına ait olduğu ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede; 1113 belediye personelinin toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlandığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, belediye personelinin toplu taşıma hizmetinden ücretsiz yararlanmasının yetkili sendika ile imzalanan toplu iş sözleşmesine istinaden gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.

4736 sayılı Kanun’a göre kanunda sayılan kişiler dışında indirimli veya ücretsiz tarife belirleme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. Bu yetki toplu iş sözleşmesi ile belediyelerce kullanılamaz. Bu nedenle belediyenin 4736 sayılı Kanun kapsamı dışındaki kimselere bu hizmetleri ücretsiz veya indirimli şekilde sunması kanuna aykırıdır.