|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin taşınır mal yönetiminde ciddi sorunlar yaşadığını ortaya koymuştur. İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabının muhasebe kayıtlarının sağlıklı olmaması, mizan cetvelinde bu hesapların yer almamasına neden olmuştur. Belediyede taşınırların etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesi için gerekli sistemin kurulamadığı ve işlemlerin mevzuata uygun yürütülmediği belirlenmiştir. Bu durum, taşınırların takibini zorlaştırmakta ve sorumluluk mekanizmalarını zayıflatmaktadır.
Kamu kaynakları arasında yer alan taşınırların, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na uygun olarak yönetilmesi ve muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Ancak, belediyenin 2024 yılı mali tablolarında 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254-Taşıtlar Hesabı ve 255-Demirbaşlar Hesabı gibi hesapların tutarları yer almamaktadır. Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen muhasebe kayıt süreçlerinin uygulanmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, belediyenin taşınır kayıtlarının eksikliği, mali tabloların gerçeği yansıtmadığı anlamına gelmektedir. Taşınırların nitelik, değer ve sayı bilgileri kayıt altına alınmadığı için, bu varlıkların muhasebe kayıtları mevcut değildir. Bu bağlamda, belediyenin taşınır envanterinin oluşturulması ve gerçek değerleriyle muhasebe kayıtlarının güncellenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabının Muhasebe Kayıtlarının Sağlıklı Olmaması Nedeniyle Mizan Cetvelinde Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyede taşınırların etkili, ekonomik ve verimli kullanımını sağlayacak yönetim sisteminin kurulamadığı ve taşınır işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülemediği, bu nedenle de taşınırların takibinin zorlaştığı ve sorumluluk mekanizmalarının zayıflatıldığı görülmüştür.
Kamu kaynakları arasında sayılan taşınırların, gerek hesap verme sorumluluğu kapsamında gerekse de 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 48’inci maddesinde yer alan düzenlemeler uyarınca hukuka uygunluk ve etkililik, ekonomiklik, verimlilik ilkeleri çerçevesinde yönetilmesi ve muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Taşınır işlemlerinin tabi olduğu hükümler ise anılan Kanun’un 44’üncü maddesine istinaden yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği’nde ayrıntılı olarak yer almaktadır.
Belediyenin 2024 yılı İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabına ilişkin olarak 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254-Taşıtlar Hesabı, 255- Demirbaşlar Hesabının tutarlarının muhasebe sisteminde 2024 yılı açılış yevmiyesinde yer almadığı 2024 yılı Mali tablolarında olmadığı görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinin 1’nci fıkrasında taşınırlara ilişkin giriş, çıkış ve devir işlemlerinin Taşınır Kayıt Yetkilileri tarafından nasıl yapılacağı, 3’ncü fıkrasında ise Muhasebe Yetkilisi tarafından taşınır işlem fişleri üzerinden muhasebe kayıtlarına nasıl alınacağı düzenlenmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre taşınır kayıt yetkililerince düzenlenen Varlık İşlem fişlerinin, muhasebe birimince ilgili hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla belediye 2024 yılı mali tablosu Taşınır Mal Yönetim Hesabına ilişkin olarak 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254-Taşıtlar Hesabı, 255-Demirbaşlar Hesabı doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.
Kamu kaynağı niteliğindeki taşınırların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde edinilmesini, muhafazasını ve yönetilmesini teminen; taşınır kayıtlarının fiili durumu yansıtır şekilde yapılması, harcama birimleri ile kullandıkları kaynaklar arasında yetki sorumluluk dengesinin sağlıklı şekilde kurulması ve sorumluların taşınır mevzuatına ilişkin bilgilendirilmesini sağlayacak gerekli eğitimlerin düzenlenmesi önem arz etmektedir.
Belediye cevabında; taşınır kayıtlarının yapılmaya başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Belediye ait taşınırların nitelikleri, değerleri, sayıları gibi bilgilerin kayıt altına alınmaması nedeniyle söz konusu taşınırların muhasebe kayıtlarının mevcut olmadığı, kurum mali tablolarında yer alan 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254-Taşıtlar Hesabı, 255-Demirbaşlar Hesaplarında her hangi bir değer görülmediği, bu nedenle, 2024 yılı Mali Tablolarının gerçeği yansıtmadığı anlaşılmış olup, Belediye mülkiyetinde bulunan varlıkların envanterinin yapılarak değerlerine göre muhasebe kaydının yapılması ve bunlara ait hesapların gerçek değeriyle mali tablolarda yer alması sağlanmalıdır.