|
ÖZET: Emlak vergisi hesaplamalarında, bazı asansörlü binaların vergi değerlerine asansör farkının dahil edilmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 7. maddesi gereğince bina vergisi matrahının, ilgili kanun hükümlerine göre belirlenen vergi değeri üzerinden hesaplanması gerektiği vurgulanmıştır. Vergi değeri, Maliye ve Bayındırlık ve İskân bakanlıklarınca belirlenen inşaat maliyetleri ve arsa değerleri esas alınarak hesaplanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, belediye sınırları içindeki asansörlü binaların inşaat maliyetlerine %6 oranında asansör farkının eklenmediği görülmüştür. Bu durum, söz konusu binaların vergi değerlerinin düşük hesaplanmasına ve dolayısıyla emlak vergisinin eksik tahakkuk etmesine yol açmıştır. İlgili asansör muayene kuruluşundan alınan veriler, emlak vergisi mükellef listesi ile karşılaştırılarak bu bulgular ortaya konulmuştur. Kamu idaresi, bu eksikliklerin giderilmesi için gerekli çalışmalara başladığını belirtmiştir. Sonuç olarak, ilgili binaların mevzuata uygun şekilde tespit edilmesi ve vergi matrahlarının güncellenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Emlak Vergisinin Hesabında Bazı Binalarda Asansör Farklarının Vergi Değerine İlave Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdare sınırları içinde yer alan bazı asansörlü binaların emlak vergisine esas vergi değerleri hesaplanırken asansör farkının hesaplamaya dâhil edilmeyerek emlak vergisinin eksik tahakkuk ettirildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Matrah” başlıklı 7’nci maddesinde, bina vergisinin matrahının, binanın bu Kanun hükümlerine göre tespit olunan vergi değeri olduğu belirtilmiştir.
Vergi değeri ise anılan Kanun’un 29’uncu maddesinde;
b) Binalar için, Maliye ve Bayındırlık ve İskân bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilân edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetleri ile (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alınarak 31’inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan yönetmelik hükümlerinden yararlanılmak suretiyle hesaplanan bedeldir…” şeklinde tanımlanmıştır.
Söz konusu maddede bahsedilen Yönetmelik ibaresi 02.07.2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 59’uncu maddesiyle Kanun’a işlenmiş olup eski hali “Tüzük” şeklindedir. Bu kapsamda Bakanlar Kurulunca Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük 15.03.1972 tarihli Resmi Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Emlak Vergine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük ‘ün “İnşaat maliyet bedelinin hesaplanması” başlıklı 20’nci maddesinde, hesaplanan metrekare normal inşaat maliyet bedeline, ilan olunan bedelde nazara alınmamış ise asansör tesisatı için ayrıca %6 oranında ilave yapılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, belediye sınırları içerisinde asansör muayene kuruluşu olarak faaliyet gösteren firmadan, 2024 yılı içerisinde muayenesi gerçekleştirilen asansörlere ait mahal listeleri temin edilmiş; söz konusu veriler, emlak vergisi mükellef listesi ile karşılaştırılmıştır. Buna göre, asansörlü olmasına rağmen bazı binaların inşaat maliyet bedeline %6 oranında asansör farkının dâhil edilmediği; bu nedenle söz konusu binaların vergi değerlerinin olması gerekenden düşük hesaplandığı ve emlak vergisinin eksik tahakkuk ve tahsil edildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmalara başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarece gerekli çalışmaların yapılarak bulguda belirtilen durumda olan binaların ilgili mevzuata uygun olarak tespit edilmesi ve yapılacak tespit sonucunda vergi matrahının güncellenmesi gerekmektedir.