|
ÖZET: Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bulunmayan binalardan emlak vergisi alınmadığı, bu durumun 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edildiği belirtilmiştir. Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içerisinde, bu eksikliklerin gelir kaybına yol açtığı ifade edilmektedir. 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre, her yapının ruhsat alması zorunludur. Ayrıca, yapı tamamlandığında veya kısmen kullanılabilir hale geldiğinde, ilgili belediyeden izin alınması gerekmektedir.
Emlak Vergisi Kanunu’nun 3. maddesi, bina vergisinin mükellefini belirlemekte; bina maliklerinin, varsa intifa hakkı sahiplerinin veya binaya malik gibi tasarruf edenlerin bu vergiyi ödemesi gerektiğini vurgulamaktadır. Vergi Usul Kanunu’na göre ise, vergiyi doğuran olay, binanın varlığıdır. Kamu İdaresi, bu konuyla ilgili gerekli işlemlerin başlatıldığını bildirmiştir. Sonuç olarak, yapı ruhsatı ve kullanma izni belgesi olmayan binalarda, tapu kayıtlarında malik gibi tasarruf edenlerin emlak vergisi mükellefi olmaları gerektiği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, yerel yönetimlerin gelir kaybını önlemek için önem arz etmektedir. |
BULGU: Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzin Belgesi Olmayan Binalardan Emlak Vergisi Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İlçe sınırları içerisinde; yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi olmayan binalardan emlak vergisi alınmadığı bu suretle de gelir kaybına sebebiyet verildiği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’na göre yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir. Aynı Kanun’un 21’inci maddesine göre bu Kanun’un kapsamına giren bütün yapılar için 26’ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Kanun’un 30’uncu maddesine göre ise, yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye veya valilikten; izin alınması mecburidir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder.” denilmektedir. Yapı ruhsatı ve kullanma izni belgesi olmayan binalarda malik gibi tasarruf edenlerin mükellef olarak emlak vergisi ödemeleri gerekmektedir.
Ayrıca 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesine göre, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Bina vergisinde ise vergiyi doğuran olay binanın yapılmış olmasıdır.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu husus doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılmaya başlandığını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, yapı ruhsatı ve kullanma izni belgesi olmayan binalarda tapu kayıtlarında malik gibi tasarruf edenlerin mükellef olarak emlak vergisi ödemesi gerekmektedir.