ÖZET: İdarenin taşınmaz kayıt işlemlerinin, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’e uygun olarak yürütülmediği belirlenmiştir. Yönetmelik’in 5’inci maddesi, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden kaydedilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Ancak, 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gereken bu işlemlerin, incelenen taşınmaz kayıtlarında eksik olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan denetimlerde, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet veya rayiç değerleri ile kayıtlara alınmadığı görülmüştür. Kamu idaresi, taşınmaz kayıtlarının mevzuata uygun bir şekilde düzenleneceğini belirtmiştir. Ancak, mevcut durum, 2024 yılı Bilançosunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabı’nın hatalı bir şekilde gösterilmesine yol açmıştır.

Bu hataların düzeltilmesi için gerekli çalışmaların yapılması ve taşınmaz kayıtlarının güncellenmesi önem arz etmektedir. Böylece, kamu idaresinin taşınmazlarıyla ilgili doğru ve güncel bilgilere ulaşılması sağlanacaktır.

BULGU: Taşınmaz Kayıt İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Yürütülmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdarenin taşınmaz kayıtlarının, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’e uygun şekilde yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden ve “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Mezkûr Yönetmelik’in Geçici 1’inci maddesi gereğince, Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre yapılması gereken taşınmaz kayıt işlemlerinin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanacağı ifade edilmiştir.

İdarenin taşınmaz işlemleri incelendiğinde, tamamlanması gereken taşınmaz kayıt işlemlerinin tamamlanmadığı, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet veya rayiç değerleri üzerinden kayıtlarda yer almadığı görülmüştür.

Kamu idaresi cevabında, taşınmaz kayıtlarının mevzuatta belirtildiği şekliyle düzenlenmesi işlemlerinin yapılacağı belirtilmektedir.

Sonuç olarak, kamu idarelerince tüm taşınmazların tespiti, mevcut kullanım şekliyle kayda alınması, maliyet, rayiç ya da iz bedellerinin tespiti ile muhasebe birimlerince ilgili varlık hesaplarına kayıt ve güncelleme işlemlerinin tamamlanmaması 2024 yılı Bilançosunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabının, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının ve 252 Binalar Hesabının hatalı gösterilmesine neden olunmuştur. Mevcut hatanın giderilmesi amacıyla gerekli çalışmaların yapılarak taşınmaz kayıtlarının düzeltilmesi gerekmektedir.