|
ÖZET: İdare tarafından ödenen katma değer vergilerinin indirim konusu yapılmaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İl belediyesinin su üretim hizmetine yönelik giderlerinde, 191-İndirilecek KDV hesabı kullanılmadan, tüm giderlerin 630-Giderler hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, genel ve katma bütçeli idareler ile diğer kuruluşların ticari faaliyetleri kapsamında KDV’nin uygulanmasını öngörmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, belediyeler, üretim girdisi olarak satın aldıkları mal ve hizmetler için ödedikleri KDV’yi indirim konusu yapma hakkına sahiptir. Ancak, kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanılan mal ve hizmetler için ödenen KDV, indirim konusu yapılamamakta ve ilgili gider hesaplarına eklenmektedir. Yapılan incelemelerde, belediyenin su üretim tesislerinde toplam 25.854.919,50 TL elektrik maliyetinin 4.309.153,25 TL’sinin KDV olduğu, fakat bu tutarın indirim konusu yapılmadan doğrudan gider hesabına kaydedildiği ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, belediyenin iktisadi faaliyetleri çerçevesinde gerçekleştirdiği su üretim hizmetine ilişkin giderlerde KDV’nin indirim konusu yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, mali yönetim açısından önemli bir husus teşkil etmektedir. |
BULGU: İdare Tarafından Ödenen Katma Değer Vergilerinin İndirim Konusu Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin iktisadi faaliyet çerçevesinde yürüttüğü su üretim hizmetine ilişkin yaptığı giderlerde, 191-İndirilecek KDV hesabı kullanılmayarak giderlerin tamamı 630-Giderler hesabına kaydedildiği görülmüştür.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/1-3-g maddesinde, Genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetlerinin KDV’ye tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı “Hesabın Niteliği” başlıklı 153’üncü maddesinde;
“Bu hesap, mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen veya borçlanılan ve kurum açısından indirim hakkı doğuran katma değer vergisinin izlenmesi için kullanılır.
Mahalli idareler, bir bedel karşılığı satmak üzere ürettikleri mal veya hizmetin üretim girdisi olarak satın aldıkları mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödemiş oldukları Katma Değer Vergisini indirim konusu yaparlar. Bunun dışında kurumun satışa konu olmayan kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak veya tüketmek üzere satın alınmış mal veya hizmet için ödenen Katma Değer Vergisi indirim konusu yapılmaz ve bu tutarlar ilgili gider hesabı veya varlık hesabına yapılacak muhasebe kaydında maliyet bedeline ilave edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yönetmelik’in “Hesabın İşleyisi” başlıklı 154’üncü maddesinde;
“Kurumların katma değer vergisi tahsilatı yaptıkları faaliyetleri ile ilgili mal ve hizmet alımları nedeniyle yapılan giderin, Katma Değer Vergisi hariç tutarı 630-Giderler Hesabına veya aktifleştirilecek bir unsur ise ilgili hesaba borç, indirilecek katma değer vergisi tutarı bu hesaba borç, kesintiler 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar veya ilgili diğer hesaplara alacak, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak; diğer taraftan Katma değer vergisi dâhil tutar 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyeler kuruluş amacına uygun teslim ve hizmetleri ile ilgili olan işlemler dolayısıyla yüklendikleri KDV’yi indirim konusu yapamayacaklardır. Ancak iktisadi faaliyet çerçevesinde yürüttüğü hizmetlere ilişkin yaptığı giderlerde KDV’yi indirim konusu yapmaları gerekmektedir. Örneğin belediyenin su hizmetlerine ilişkin yapmış olduğu giderlerde üstlendiği KDV’yi indirim konusu yapması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, belediyenin su üretim tesislerinde katlandığı toplam 25.854.919,50 TL elektrik maliyetinin 4.309.153,25 TL’sinin KDV olduğu ancak bu KDV tutarının indirim konusu yapılmaksızın doğrudan 630-Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir.
Mevzuat hükümleri çerçevesinde belediye iktisadi faaliyet çerçevesinde yürüttüğü su üretim hizmetine ilişkin yaptığı giderlerde KDV’yi indirim konusu yapmaları gerekmektedir.