|
ÖZET: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulmaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Denetim sırasında, maddi duran varlıkların amortisman bilgilerini kaydetmek üzere gerekli defterin tutulmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan varlıklar için amortisman ayrılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, bu varlıkların amortisman süreleri ve oranları, Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen esaslara göre düzenlenmelidir.
Amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edilmesi ve varlıkların kayıtlardan çıkarılması durumunda ayrılan amortismanların doğru bir şekilde izlenememesi, muhasebe kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı anlamına gelmektedir. Belediyenin aktifinde bulunan duran varlıkların çeşitliliği ve her birinin farklı amortisman oranlarına sahip olması, hatalı kayıtların tespitini zorlaştırmaktadır. Bu durum, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile diğer ilgili hesaplarda yer alan tutarların hatalı bilgiler içermesine yol açmaktadır. Belediye yönetimi, bu duruma ilişkin çalışmaların başlatıldığını bildirmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile diğer düzenlemelere uygun olarak, Duran Varlıklar Amortisman Defteri’ne gerçek durumu yansıtan kayıtların yapılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından maddi duran varlıkların amortismanına ilişkin bilgilerin kaydedildiği Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı, bu yönetmelik kapsamına dâhil kamu idarelerince muhasebe sistemine dâhil edilen maddi duran varlıklardan; hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilmiştir ve “Tutulacak Diğer Defterler” başlıklı 18’inci Bölümü’nün 491’inci maddesinde Duran Varlıklar Amortisman Defteri sayılmıştır.
Ayrıca 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde amortismana tabi her bir varlığın Ek-2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Edinilen duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edilmesi, her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarma durumunda ilgili duran varlığa ne kadar amortisman ayrıldığı ve duran varlığa ilişkin amortisman ayırma süresinin dolmasına rağmen amortisman ayrılmaya devam ediliyor olması nedenleriyle duran varlıklara ilişkin amortisman kayıtları gerçeği yansıtmamaktadır. Söz konusu hatanın temelinde taşınmazlar için “Duran Varlıklar Amortisman Defterinin” kullanılmaması yatmaktadır. Belediyenin aktifinde bulunan duran varlık sayısının ve çeşidinin çokluğu, her birinin aktife giriş tarihlerinin ve amortisman oranlarının farklı olması ve “Duran Varlıklar Amortisman Defterinin” kullanılmıyor olması sebebiyle hatalı muhasebe kayıtlarının toplam tutarı tespit edilememiştir.
Belediye tarafından Duran Varlıklar Amortisman Defteri tutulmaması sebebiyle, Belediyenin mali tablolarında yer alan 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabının alacağında yer alan 146.117.026,73 TL ile 500-Net Değer Hesabı, 580.98-Geçmiş Yıllar Enflasyon Farkları Hesabı ve 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesaplarındaki maddi duran varlık amortismanlarına ilişkin tutarların hatalı bilgiler içerdiği değerlendirilmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulgu konusu hususa ilişkin çalışmaların başladığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ve buna ilişkin diğer düzenlemeler gereğince Duran Varlıklar Amortisman Defteri’ne gerçek duruma uygun şekilde ilgili kayıtların yapılması gerekmektedir.