ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idaresi tarafından tahsisli olarak kullanılan ve diğer kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların muhasebe sisteminde izlenmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu taşınmazların muhasebe kayıtlarının nasıl tutulması gerektiğini açıkça belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının eksik olduğu ve bu nedenle mali rapor ve tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir.

Yönetmelik hükümlerine göre, tahsis edilen taşınmazların muhasebe birimleri tarafından belirli hesaplar üzerinden izlenmesi gerekmektedir. Bu süreçte, tahsis edilen taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden alacak ve borç işlemleri gerçekleştirilmelidir. Ayrıca, varlıkların amortismanları da doğru bir şekilde kaydedilmelidir. Ancak, mevcut durumda bu işlemlerin yapılmadığı görülmektedir.

Kamu İdaresi, yeni e-belediye sistemine geçiş sürecinde tahsisli taşınmazların envanter kayıtlarının oluşturulmakta olduğunu ve muhasebe işlemlerinin tamamlandıktan sonra gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Bununla birlikte, 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunun doğru ve eksiksiz bilgi sunabilmesi için gerekli muhasebe kayıtlarının bir an önce yapılması önem arz etmektedir.

BULGU: Tahsisli Olarak Kullanılan ve Başka Kurumlara Tahsis Edilen Taşınmazların Muhasebe Sisteminde İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından tahsisli olarak kullanılan ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında takip edilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemlerin düzenlendiği 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin birinci alt bendinde; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği, taşınmazlardan tahsisinin kaldırılmasına karar verilenlerin de muhasebe kayıtlarının taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimlerince kapatılacağı belirtilmiştir.

Yönetmelik’in 189, 191 ve 193’üncü maddelerinde ise tahsis işleminin muhasebe kayıtlarında nasıl izleneceği açıklanmıştır. Bu maddelere göre tahsise konu edilen taşınmazlar, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar Hesaplarına alacak, 500 Net Değer Hesabı’na borç kaydedilir. Ayrıca amortisman ayrılması gereken bir varlık ise varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500 Net Değer Hesab’ına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na borç kaydedilir. Ayrıca mezkûr maddelerde belirtildiği gibi, tahsise konu edilen taşınmazlar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabı’na alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500 Net Değer Hesabı’na borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na alacak kaydedilir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından tahsis edilen ve tahsisli kullanılan taşınmazların olduğu, söz konusu taşınmazların muhasebe kayıtları yapılmadığından mali rapor ve tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, yeni geçilen e-belediye sisteminde mülkiyeti İdareye ait ve tahsis edilmiş taşınmazların envanter kayıtlarının yapılmakta olduğu ve tamamlandıktan sonra gerekli muhasebe işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresinin mali rapor ve tablolarında 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunun doğru ve tam bilgi sunması amacıyla İdare tarafından tahsise konu olan taşınmazlara yönelik gerekli muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir.