|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesinin muhasebe işlemlerinde bazı yevmiye numaralarının atlandığını ve geçmişe yönelik kayıtların yapıldığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 43. maddesi, işlemlerin yevmiye tarih ve numara sırasına göre düzenli bir biçimde kaydedilmesini ve bu kayıtların büyük defter ile yardımcı defterlere sistematik olarak aktarılmasını öngörmektedir. Ayrıca, kayıt hatalarının yalnızca muhasebe kaydı ile düzeltilebileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde, 248 yevmiyede geçmişe yönelik işlem yapıldığı ve muhasebe programının boş yevmiye bırakma olanağı sunduğu tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bilgisayar programından kaynaklanan yevmiye numarası atlamalarını gerekçe gösterirken, 2025 yılında İçişleri Bakanlığı’nın e-Belediye programına geçileceğini ve bu sorunun ortadan kalkacağını ifade etmiştir. Ancak, mevcut muhasebe sisteminin geçmişe yönelik kayıt yapma imkanı tanımaması gerektiği ve yevmiye kayıtlarının düzenli bir şekilde tutulması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Muhasebe Kayıtlarında Atlanan Yevmiye Numaralarının Bulunması ve Muhasebe Sisteminin Geçmişe Yönelik Kayıt Yapılmasına İmkan Vermesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin muhasebe iş ve işlemlerinde bazı yevmiye numaralarının atlandığı ve geçmişe yönelik yevmiye kayıtları yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinin birinci fıkrasında; yapılan işlemlerin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği ve buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılacağı, dördüncü fıkrasında; muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt yanlışlıklarının düzeltilmesi” başlıklı 503’üncü maddesinde; kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi sınıflandırma kodlarında yapılan kayıt hatalarının düzeltilmesi durumu hariç olmak üzere, yevmiye kayıtlarında meydana gelebilecek her türlü yanlışlığın ancak muhasebe kaydıyla düzeltileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümleri değerlendirildiğinde İdarenin yevmiye kayıtlarını müteselsil numaralandırarak düzenlemesi ve muhasebe kayıtlarındaki hataların geçmişe yönelik kayıt yapılmadan sadece muhasebe kayıtlarıyla düzeltilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, 248 adet yevmiyede geçmişe yönelik işlem tesis edildiği ve muhasebe programının boş yevmiye bırakmaya imkân verdiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, kullanılan bilgisayar programından kaynaklı yevmiye numaralarında atlama yapıldığı, 2025 yılında İçişleri Bakanlığının e-Belediye programının kullanılmaya başlandığı ve yevmiye atlamasının olmayacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından kullanılan muhasebe sisteminin geriye dönük kayıt yapmaya imkan vermemesi, muhasebe kayıtlarının yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak ve sıra atlanılmadan kaydedilmesi gerekmektedir.