|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan personel için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadığını ortaya koymuştur. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 3. maddesi, kamu görevine atanacaklar için bu tür araştırmaların zorunlu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, ilgili mevzuat gereği belediye şirketlerinde istihdam edilen personelin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Bartın Gıda İnşaat Peyzaj Turizm Nakliye Eğitim Akaryakıt Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nde 2024 yılı içerisinde işe alınan 120 personel hakkında bu araştırmaların gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumun farkında olduğunu ve yetkili mercilerle iletişime geçerek gerekli güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemlerinin tamamlanacağını bildirmiştir. Ayrıca, 2025 yılı içerisinde alınacak personel için gerekli yazışmaların yapıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresinin ilgili mevzuat çerçevesinde personel alım süreçlerinde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapması gerektiği açıktır. Bu tür önlemler, kamu güvenliğini sağlamak ve kamu hizmetlerinin etkinliğini artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan şirket personeli hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadığı görülmüştür.
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun “Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar” başlıklı 3’üncü maddesinde; arşiv araştırmasının, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Şirket personelinde aranacak şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının altıncı bendinde; şirketlerde işe alınacaklarda, güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak şartının aranacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında; birinci fıkranın altıncı bendine ilişkin soruşturma ve/veya araştırma taleplerinin ilgili valilik aracılığıyla yetkili mercilerden isteneceği, intikal eden güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması sonuçlarının 14.02.2000 tarih ve 2000/284 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği’ne göre (3.6.2022 tarihi itibarıyla “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik”) illerde valilikler bünyesinde teşkil edilen değerlendirme komisyonunca değerlendirileceği, ancak vali tarafından uygun görülmesi halinde sonuçların değerlendirilmesinin ilgili idare bünyesinde anılan Yönetmeliğe göre teşkil edilen değerlendirme komisyonuna bırakılabileceği, şirketin ortakları arasında birden fazla idare bulunması durumunda değerlendirme yetkisinin bırakılacağı idarenin vali tarafından belirleneceği hükümleri yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde belediye şirketinde istihdam edilip doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan şirket personeline yönelik 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu ve ilgili Yönetmeliğe uygun olarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde belediye şirketi olan Bartın Gıda İnşaat Peyzaj Turizm Nakliye Eğitim Akaryakıt Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine işçi olarak alınan ve personel çalıştırılmasına dayalı doğrudan hizmet alımı kapsamında istihdam edilen 120 şirket personeli hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, 2024 yılı içerisinde belediye şirketine alımı yapılıp güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadığı tespit edilen personele ilişkin yetkili mercilerle yazışma yapılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması çalışmalarının tamamlatılacağı, 2025 yılı içerisinde alımı sonuçlanan personel için ise gerekli yazının yetkili mercilere sunulduğu ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından ilgili mevzuat hükümleri uyarınca istihdam edilecek personel hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması çalışmalarının yapılması gerekmektedir.