|
ÖZET: İlgili denetim raporuna göre, 2024 yılı itibarıyla il belediyesi, elektrik ve havagazı tüketim vergisi ile yangın sigorta vergisinin tahakkuk kayıtlarını gerçekleştirmemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 39 ve 44. maddeleri, mükelleflerin tahsil ettikleri vergileri, tahsil tarihini izleyen ayın 20. günü akşamına kadar beyan etmeleri ve ödemeleri gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 50. maddesi, ekonomik değerlerin muhasebeleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahakkuk kayıtlarının zamanında yapılması ve tahsilatların bu kayıtlardan düşülmesi gerektiğini ifade etmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, 31.12.2024 tarihi itibarıyla 9.903.115,34 TL elektrik ve havagazı tüketim vergisi ile 303.634,32 TL yangın sigorta vergisinin tahsil edildiği, fakat bu tutarların 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir. İdare, tahakkukların tahsilattan önce yapılması gerektiğini belirtmiştir. Bu durum, muhasebe birimlerinin beyanname esasına dayalı tahakkuk kayıtlarını zamanında gerçekleştirmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi ile Yangın Sigorta Vergisinin Tahakkuk Kaydı Yapılmadan Tahsilat Kaydının Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarece, elektrik ve havagazı tüketim vergisi ile yangın sigorta vergisi beyannamelerinin tahakkuk kaydı yapılmamaktadır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 39 ve 44’üncü maddelerinde ilgili mükelleflerin tahsil ettikleri vergiyi, tahsil tarihini takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar belediyeye bir beyanname ile bildirmeye ve vergiyi aynı sürede ödemeye mecbur oldukları belirtilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kayıt zamanı” başlıklı 50’nci maddesine göre, bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir. Bütün mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanması gerekmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabının niteliğini açıklayan 86’ncı maddesinde; bu hesabın, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacakları ile duran varlıklar ana hesap grubu içerisindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan, dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan yapılan tahsilât ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen 87’nci maddesinde ise, ilgili servislerce tahakkuk bordroları ile ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkuklarının, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtlarının yapılacağı belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre; elektrik ve havagazı tüketim vergisi ile yangın sigorta vergisi beyana dayalı bir vergi olup, muhasebe birimleri tarafından alınan beyannameler üzerine tahakkuk kayıtlarının zamanında yapılması ve mükelleflerin yaptığı ödemeler üzerine de söz konusu tutarların tahakkuk kayıtlarından düşülmesi gerekmektedir.
İdarenin muhasebe kayıtları incelendiğinde; 31.12.2024 tarihi itibariyle 9.903.115,34 TL elektrik ve havagazı tüketim vergisi ve 303.634,32 TL yangın sigorta vergisi tahsil edildiği halde, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına söz konusu vergilerin tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; tahakkukların tahsilattan önce yapılacağı ifade edilmiştir.
Elektrik ve havagazı tüketim vergisi ile yangın sigorta vergisi beyana dayalı vergiler olup, muhasebe birimleri tarafından alınan beyannameler üzerine zamanında tahakkuk kayıtlarının yapılması gerekmektedir.