|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, il belediyesi, mal alımları için bütçeye konulan ödeneğin %10’unu aşarak harcama gerçekleştirmiştir. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d maddeleri çerçevesinde, idarelerin belirli parasal limitler dahilinde alım yapmaları gerekmektedir. Bu kapsamda, yaklaşık maliyeti 2.076.108 TL’ye kadar olan alımlar pazarlık usulü ile, büyükşehir belediyeleri için 622.756 TL, diğer idareler içinse 207.453 TL’yi aşmayan alımlar doğrudan temin usulü ile gerçekleştirilebilmektedir. Ancak, bu harcamaların yıllık toplamı, bütçeye konulan ödeneğin %10’unu aşmamalıdır; aksi takdirde Kamu İhale Kurulu’ndan izin alınması zorunludur.
Denetim bulgularına göre, belediye, mal alımları için ayrılan ödeneğin %10’unu aşarak toplamda 40.026.432 TL ve 6.465.000 TL tutarında harcama yapmıştır. Bu harcamalar için Kamu İhale Kurulu’ndan gerekli izin alınmamıştır. İlgili tebliğde de belirtildiği gibi, bütçe sahibi kamu idareleri, bu limitleri aşan harcamalar için Kurulun uygun görüşünü almak zorundadır. İdare, yapılan denetim sonucunda, gelecekteki alımlarda bu kurallara uyulacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un belirlediği limitler dahilinde harcama yapılması ve izne tabi olan limit üstü harcamaların Kamu İhale Kurulu’ndan onay alınmadan gerçekleştirilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin, 2024 yılında mal alımları için 4734 Sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yaptığı harcamaların yıllık toplamı bu amaçlar için bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aşmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin, yaklaşık maliyeti 2.076.108 TL’sine kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını, pazarlık usulü ile ihale yaparak temin edebileceği; aynı Kanun’un doğrudan temin başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, büyükşehir belediyesi sınırlar dahilinde bulunan idarelerin 622.756 TL’sini, diğer idarelerin 207.453 TL’sini aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Aynı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrası (ı) bendinde, bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşılamayacağı ifade edilmiştir.
31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanun’un gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği, üçüncü fıkrasında ise Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Belediyede yapılan incelemeler neticesinde mal alımları için bütçeyle ayrılan ödeneğin %10 unun üzerindeki bir oranda 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre alım yapılmış olup, limit üstü harcamalar için Kamu İhale Kurulundan herhangi bir izin de alınmamıştır.
Tablo 12: Mal ve Hizmet Alımlarında Doğrudan Teminde Yüzde On Sınırının Aşılması
| Ödeneğin Niteliği |
Toplam Ödenek Tutarı (TL) |
Toplam Ödeneğin %10’u (TL) |
22/d Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL) | 21/f Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL) |
| Mal Alımları |
112.510.125,08 | 11.251.012,51 | 40.026.432,00 | 6.465.000,00 |
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bundan sonraki alımlarda ilgili kurallara dikkat edilerek alım yapılacağını ifade etmiştir.
Sonuç olarak 4734 sayılı Kanun’un 21/f maddesi ve 22’nci maddeleri kapsamında yapılan harcamalarda, bu amaçlar için bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aşan ve izne tabi olan limit üstü harcamaların Kamu İhale Kurulundan izin alınmadan yapılmaması gerekmektedir.