ÖZET: Su aboneliği kapsamında alınan güvence bedellerinin güncellenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Aboneliği sona eren bireylere, güvence bedelleri muhasebe kayıtlarında yer alan tutar üzerinden geri ödenmektedir. İlgili yönetmelik, belediyelerin abonelerden güvence bedeli talep edebileceğini ve bu bedelin belirlenmesinde çeşitli kriterlerin dikkate alınması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, Iğdır Belediyesi’nin 2024 yılı gelir tarifesinde belirlenen sabit güvence bedellerinin yıllar sonra dahi değişmeden iade edildiği tespit edilmiştir.

Denetim sonucunda, güvence bedelinin güncellenmesi gerektiği vurgulanmıştır. İdare, güvence bedelinin metreküp fiyatına dönüştürüleceğini ve gerekli güncellemelerin yapılacağını ifade etmiştir. Bu bağlamda, abonelik sona erdiğinde iade edilecek güvence bedelinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranlarına göre güncellenerek gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, su güvence bedellerinin zamanında ve doğru bir şekilde güncellenmesi, abonelerin haklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Su Aboneliğine İlişkin Olarak Alınan Güvence Bedellerinin Güncellenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Su aboneliğine ilişkin olarak alınan güvence bedelleri herhangi bir güncelleme işlemine tabi tutulmamakta ve bu nedenle aboneliği sonlanan abonelere söz konusu bedeller muhasebe kayıtlarına alındığı tutar üzerinden ödenmektedir.

Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin hususlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde; belediyelerin, başvuru sahiplerinin su ve atıksu hizmetlerine ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeme riskine karşılık sözleşme yaparken nakit ya da banka kesin teminat mektubu olarak güvence bedeli talep edebileceği, abonelerden güvence bedeli alınıp alınmayacağı ile güvence bedelinin ödeme şekli, zamanı ve yöntemi gibi hususlar sözleşme kapsamında açıkça belirtilmek şartıyla serbestçe belirleneceği, güvence bedelinin; başvuranın mensubu olacağı abone grubunda üç tahakkuk döneminde tüketilen ve/veya deşarj edilen ortalama su miktarı ile su birim m3 fiyatının çarpılması suretiyle elde edilen toplam bedeli aşmayacak şekilde belirleneceği, kademeli tarife uygulanan başvuran için tarifesindeki en alt kademesinin esas alınacağı, abonelik sözleşmesi sona eren abonenin güvence bedelinin iadesinde; su ve atıksu hizmetlerinin verildiği yerdeki son endeks okuma bilgileri aboneye bildirildikten sonra, nakit tahsil edilen güvence bedelinin Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) tablosundaki aylık değişim oranları esas alınmak suretiyle iadenin yapılacağı ay itibarıyla güncelleneceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede Iğdır Belediyesi Belediye Meclisince karara bağlanan 2024 yılı gelir tarifesinde su teminatı adı altında meskenler ve ticari alanlar olarak iki farklı tutar belirlendiği, sabit belirlenen güvence bedelinin yıllar sonra olsa bile aboneliğin sona ermesiyle başlangıçta tahsil edilen aynı tutarın iade edildiği görülmüştür.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; güvence bedelinin metreküp fiyatına çevrileceği, gerekli güncellemenin yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, daha önce sabit (nakit) belirlenen su güvence bedelinin zamanı geldiğinde TÜFE oranıyla güncelleme yapılarak iadesinin sağlanması gerekmektedir.