ÖZET: Otopark hesabının mevzuata uygun şekilde kullanılmadığına dair bulgular, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda yer almaktadır. İlgili raporda, İl Belediyesi’nin otopark hesabında toplanan fonların, Otopark Yönetmeliği’nde belirlenen amaçlar dışında harcandığı tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’na dayanan Otopark Yönetmeliği, yapı ruhsatı ve kullanma izinlerinin verilmesi için otopark alanlarının ayrılmasını zorunlu kılmakta ve bu alanların inşasının tamamlanmadan yapı kullanma izni verilmemesi gerektiğini belirtmektedir.

Yönetmelik’in 12. maddesi, otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil esaslarının belirlenmesini ve bu bedellerin kamu bankalarında açılan otopark hesabına yatırılmasını öngörmektedir. Ayrıca, ruhsat tarihinden itibaren beş yıl içinde bölge otoparklarının tamamlanması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, otopark hesabından elde edilen gelirlerin, yönetmelik hükümlerine aykırı olarak farklı mevduat hesaplarına aktarıldığı ve bu paranın başka amaçlarla kullanıldığı ortaya çıkmıştır. İdare, otopark hesabında toplanan tutarların belediyenin diğer borçlarını ödemek için kullanıldığını belirtmiştir. Bu durum, mevzuata aykırılık teşkil etmekte ve ilgili yönetmelik gereği, toplanan tutarlardan faiz geliri elde edilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

BULGU: Otopark Hesabının Mevzuata Uygun Olarak Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdarenin otopark hesabında toplanan paraların Otopark Yönetmeliği’nde belirlenen amaçlar dışında harcandığı görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 37 ve 44’üncü maddelerine dayanılarak hazırlanan Otopark Yönetmeliği’nin “Yapı ruhsatı ve kullanma izinlerinin verilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde; yapılacak yapılara Yönetmelik’te belirtilen esaslara göre otopark yerleri ayrılmadan yapı ruhsatı verilmeyeceği ve söz konusu otoparklar inşa edilip hazır hale getirilmeden yapı kullanma izni verilmeyeceği düzenlenmiştir.

Yönetmelik’in “Otopark Bedelinin Tahakkuk ve Tahsili” başlıklı 12’nci maddesi uyarınca; otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil esasları bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak ilgili idareler tarafından belirlenecek ve otopark bedelleri kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılacaktır. Aynı maddenin devamında; idarelerce bedel alınmış olan parseller için bölge otoparklarının, ruhsat tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde tamamlanmak zorunda olduğu belirtilmiştir.

Yönetmelik’in “Otopark hesabından yapılacak harcamalar” başlıklı 13’üncü maddesine göre, otopark hesabında toplanan meblağın bölge ve genel otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılamayacağı ifade edilmiştir.

İdarenin bu amaçla açtığı otopark hesaplarının incelenmesi neticesinde, ilgili hesaptan yukarıda adı geçen Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak, belirli zamanlarda idarenin farklı mevduat hesaplarına aktarımlar yapıldığı ve söz konusu hesapta kullanılan paranın amacı dışında kullanıldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından, otopark hesabında toplanan tutarların belediyenin diğer borçlarını ödemede kullanıldığı belirtilmiştir.

Otopark hesabında toplanan meblağın, otopark tesisi dışında başka amaçlarla kullanılması mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup söz konusu Yönetmelik’te belirtildiği üzere, ilgili hesapta toplanan paradan idarenin faiz geliri elde etmesi gerekmektedir