|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayelerle ilgili muhasebe kayıtlarında hatalar tespit etmiştir. Belediyenin ortak olduğu kuruluşların sermaye iştirak tutarlarının yanlış hesaplarda yer aldığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu sermaye tutarlarının doğru hesaplarda izlenmesini zorunlu kılmaktadır.
Özellikle Ağaçören Belediyesi Personel Ltd. Şirketi için yapılan incelemelerde, belediyenin %100 oranında iştirak ettiği sermaye tutarının yanlış bir hesapta kaydedildiği görülmüştür. 10.000 TL’lik sermaye, “240.01.03 Sermaye Payı Oranı %50’den Fazla Olanlar” hesabında değil, “241.98 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı – Diğerleri” hesabında yer almıştır. Bu durum, mali tablolarda yanıltıcı bir bilgi sunmakta ve belediyenin gerçek sermaye payını gizlemektedir. Belediye, tespit edilen bu hataların düzeltilmesi için gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Sermaye tutarının doğru hesapta izlenmesi ve muhasebe işlemlerinin şeffaf bir şekilde gerçekleştirilmesi, mali tabloların tarafsızlık ve dürüstlük ilkelerine uygun olarak düzenlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin ortaklığının bulunduğu mal ve hizmet üreten kuruluşların sermayelerine iştirak ettiği tutarların muhasebe kayıtlarında yanlış hesapta yer aldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
-178’inci maddesinde, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların 240- Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi;
-181’inci maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi,
-184’üncü maddesinde ise malî kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin 247- Sermaye Taahhütleri Hesabında izlenmesi öngörülmüştür.
2024 yılı belediye muhasebe kayıtlarında yapılan incelemelerde idarenin sermayesine %100 oranda iştirak ettiği Ağaçören Belediyesi Personel Ltd. Şirketine ait muhasebe kaydı aşağıdaki gibidir:
| Muhasebe Hesap Kodu ve Adı | Belediye Şirketinin Adı | Şirketin Toplam Sermaye Tutarı (TL) |
Belediyeni n Sahip Olduğu Sermaye Tutarı (TL) | Belediyeni n Hisse Oranı (%) |
| 241.98 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı – Diğerleri Hesabı | Ağaçören Belediyesi Personel Ltd.Şti. |
10.000 | 10.000 |
İdarenin yukarıda yer alan 2024 yılı muhasebe kayıtları ve bilançosu incelendiğinde, sermayesine %100 oranla iştirak ettiği Ağaçören Belediyesi Personel Ltd. Şirketine ait 10.000,00 TL sermaye tutarının, “240.01.03 Sermaye Payı Oranı %50’den Fazla Olanlar” hesabına kayıtlı olması gerekirken, 241.98 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı – Diğerleri Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Böylece mali tablolarda Belediyenin %100 sermaye payına sahip olduğu bir şirket kaydı yer almayıp, bunun yerine yanıltıcı olarak sermaye oranı belirsiz bir sermaye iştirakinin varlığı bilgisi yer almıştır.
Genel Yönetim ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri” arasında yer alan “Sosyal sorumluluk kavramı” ve “Tam açıklama” kavramlarına göre mali tabloların tarafsızlık, dürüstlük esası ile yeterli, açık ve anlaşılır düzenlenmesi gerekmektedir.
İdare, yukarıda açıklanan tespit için yazılı cevabında, bulguda yer alan hususların yerine getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin sermayesine %100 oranla iştirak ettiği Ağaçören Belediyesi Personel Ltd. Şirketine ait sermaye tutarını “240.01.03 Sermaye Payı Oranı %50’den Fazla Olanlar” hesabında izlemesi, şirket muhasebesinde enflasyon düzeltmesine göre yapılan işlemlerin yazı ile belediyeye bildirilmesi sonucunda gerekli kayıtların yapılması gerekmektedir.