|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin bazı mal ve hizmet alımlarını ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, alımların parasal limitlerin altında kalması amacıyla ihtiyaçların parçalara bölünmesiyle gerçekleşmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkeleri gözetmekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, aynı Kanun’un 22’nci maddesi, doğrudan temin alımları için belirlenen parasal sınırları da içermektedir.
2024 yılı için büyükşehir belediyesi olmayan idareler için belirlenen parasal limit 207.453,00 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, 11 Temmuz 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ, bu limitin altında kalan ihtiyaçların parçalara bölünerek temin edilmesini yasaklamaktadır. İncelemeler sonucunda, parke taşı alımı, oyun parkı yapımı gibi ihtiyaçların, ihale sürecine girmeden kısımlara ayrılarak temin edildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin eksikliklerin giderileceğini belirtmiştir. İhtiyaçların karşılanmasında doğrudan temin uygulamasının sona erdirilmesi ve ihale yönteminin önceliklendirilmesi, hukuka uygun ve şeffaf bir yönetim anlayışı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Muhtelif İhtiyaçların Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İhale yapılmak suretiyle karşılanması gereken bazı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, herhangi bir ihale usulü uygulanmaksızın ve parasal limitlerin altında kalmak amacıyla parçalara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle temin edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usullerinin temel usuller olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesi (d) bendi kapsamında yapılacak alımlar için parasal sınırlar öngörülmüştür. Kamu İhale Tebliği’ne göre; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde 2024 yılı için belirlenen parasal limit, büyükşehir belediyesi olmayan idareler için 207.453,00 TL’dir.
Konuya ilişkin olarak 11 Temmuz 2023 tarihli ve 32245 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in 14’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, parasal limitlerin altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği belirtilmiştir.
İdarenin doğrudan temin alımlarının incelenmesi sonucunda 2024 yılı içerisinde parke taşı alımı, oyun parkı yapımı, pergole yapımı ve parke taşı döşeme işçiliği gibi ihtiyaçlarında, alımların parasal sınırın altına kalmak suretiyle kısımlara bölündüğü ve ihaleye çıkılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup eksikliklerin tamamlanacağını ifade etmiştir.
İhtiyaçların karşılanmasında parasal sınırların altında kalmak amacıyla parçalara bölme uygulamasının sonlandırılması, ihtiyaçların ihale yöntemiyle karşılanmasına öncelik verilerek ihale ilkelerine ve hukuka uygun olmayan uygulamalardan kaçınılması önem taşımaktadır.