|
ÖZET: Kamu alacaklarının tahsil edilmeden ruhsatlandırma işlemlerinin yapılması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. İlçe belediyesi, ilgili mevzuata aykırı bir şekilde amme alacaklarını tahsil etmeden ruhsat işlemlerine devam etmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 1. maddesi, devlet ve yerel yönetimlerin alacaklarının tahsil süreçlerini düzenlemekte ve bu süreçlerin yerine getirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 22. maddeye göre, borçluların amme alacaklarını belirlenen süreler içinde ödemeleri zorunludur.
Belediyelerin, 7440 sayılı Kanun’un 10. maddesi ve 28/7/2024 tarihli değişiklikle birlikte, ödeme yapmadan önce vadesi geçmiş borçların kontrolünü sağlaması gerekmektedir. Yapılan incelemeler, belediyenin bu yükümlülüğe uymadığını göstermektedir. Ayrıca, Tahsilat Genel Tebliği’nde de vadesi geçmiş borçların bulunmadığına dair belgenin aranması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu kurallara uymayan kurumlara idari para cezası uygulanacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak, belediyenin amme alacaklarının tahsil süreçlerini, ilgili kanun ve tebliğler çerçevesinde düzenlemesi ve mevzuata uygun hale getirmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, bu konudaki eksiklikleri kabul etmiş ve gerekli düzeltmeleri yapacağını ifade etmiştir. |
BULGU: Kamu Alacağı Tahsil Edilmeden Ruhsatlandırma İşlemlerinin Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından gerçekleştirilen ruhsatlandırma işlemlerinde ilgili mevzuata aykırı olarak amme alacağı tahsil edilmeden işlem yapıldığı tespit edilmiştir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Kanunun şümulü” başlıklı 1’inci maddesine göre, devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahakkukları, gecikme zamları ve faiz gibi fer’i alacaklar ile amme hizmetlerinden kaynaklanan diğer alacaklar bu Kanun kapsamında olup, bunların tahsil süreçleri 6183 sayılı Kanun hükümlerine tabidir.
Aynı Kanun’un “Amme alacaklarını kesip ödemek mecburiyetinde olanlar” başlıklı 22’nci maddesine göre, amme alacağını borçlusundan kesip tahsil dairesine ödemek zorunda olan gerçek ve tüzel kişiler, bu yükümlülüklerini kanunlarda belirtilen sürelerde yerine getirmedikleri takdirde, ödenmeyen alacağın kendilerinden tahsil edileceği hükme bağlanmıştır.
Kanun’un “Amme alacağı ödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların sorumlulukları” başlıklı 22/A maddesinde, Maliye Bakanlığı’na belirli ödeme ve işlemlerde tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belge aranmasını ve yapılacak ödemelerden amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılmasını sağlamak için zorunluluk getirme yetkisi verilmiştir. Bu hüküm çerçevesinde:
5018 sayılı Kanun’a tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin yapacağı her türlü ödemede,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kamu tüzel kişiliğine sahip kurum ve kuruluşların, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri nedeniyle hak sahiplerine yapacakları ödemelerde,
vadesi geçmiş amme alacaklarının ödenmiş olması gerekmektedir.
7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun’un “Diğer Hükümler” başlıklı 10’uncu maddesine göre, yapılandırma kapsamında ödenmesi gereken tutarların belirlenen süre ve koşullarda ödenmemesi durumunda, ilgili alacakların ferileri ile birlikte tahsil edilmesi zorunludur.
28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 1’inci maddesi ile yapılan değişiklikle, ödeme yapılmadan önce borçsuzluk belgesi aranması gereken ödemeler arasına mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak ödemeler de eklenmiştir. Bu değişiklikle birlikte, belediyelerin ödeme yapmadan önce tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun olup olmadığını kontrol etmesi zorunlu hale getirilmiştir.
Yapılan incelemede; Belediye tarafından ilgili tahsilat yapılmadan ruhsat işlemlerine devam edilmiştir. Bu uygulama, 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesi ile 7440 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesine aykırıdır.
Ayrıca, Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A, Sıra No:1)’in İkinci Bölümünün V. başlığına göre, zorunluluk getirilen ödeme ve işlemler sırasında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belgenin aranması gerektiği belirtilmiştir. Tebliğde ayrıca, bu hükümlere uymayan kurumlara idari para cezası uygulanacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup gerekli düzeltmelerin tamamlanacağını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin amme alacağı tahsil süreçlerini “6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 1’inci, 22’nci ve 22/A maddeleri”, “7440 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi” ve “Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A, Sıra No:1)’in ilgili hükümleri” çerçevesinde mevzuata uygun hale getirmesi gerekmektedir.