|
ÖZET: Burdur şehir merkezindeki bazı cadde kenarlarının otopark olarak kiralanması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre mevzuata aykırı bir şekilde pazarlık usulü ile gerçekleştirilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre, ihalelerde açıklık ve rekabetin sağlanması esastır. Kanunun 36. maddesi, kapalı teklif usulünü esas alırken, yalnızca belirli durumlarda pazarlık usulünün uygulanabileceği belirtilmiştir. İncelemeler sonucunda, 275 araçlık otoparkın Burdur Akaryakıt Hizmetleri ve Pazarlama Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’ne 154.000 TL + KDV karşılığında kiralandığı tespit edilmiştir.
Encümen kararı, pazarlık usulünün hangi maddeye dayandığını açıklamamaktadır. 51. maddenin (g) bendinde, devletin özel mülkiyetindeki taşınmazların kiralanması için pazarlık usulünün kullanılabileceği ifade edilse de, bu durum belediyelerin taşınmazlarını kapsamamaktadır. Ayrıca, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, yalnızca büyükşehir belediyelerini kapsamakta, diğer belediyeleri dışarıda bırakmaktadır. İdare, bulguya katıldığını belirtmiş ancak mevzuata aykırı yapılan ihalenin düzeltilmesi konusunda herhangi bir adım atmamıştır. Bu nedenle, söz konusu otopark alanının kapalı veya açık teklif usulü ile ihale edilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. |
BULGU: Kiralama İşinin Pazarlık Usulüyle İhale Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Şehir merkezinde yer alan bazı cadde kenarlarının otopark olarak kullanılmasına ait kiralamanın, mevzuatta yer alan şartlar oluşmamasına rağmen, pazarlık usulü ile Belediye şirketine ihale edildiği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 2’nci maddesinde; Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu belirtilmiş; 36’ncı maddesinin birinci fıkrasında ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu kuralına yer verilmiş; ikinci fıkrasında ise 44’üncü maddede gösterilen işlerin belli istekliler arasında kapalı teklif usulü, 45’inci maddede gösterilen işlerin açık teklif usulü, 51’inci maddede gösterilen işlerin pazarlık usulü ve 52’nci maddede gösterilen işlerin yarışma usulüyle yaptırılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Kanun’un 50’nci maddesinde, pazarlık usulü ile yapılacak ihalelerin nasıl yapılacağı belirtilirken, 51’nci maddesinde ise pazarlık usulü ile yapılacak işler (a)’dan (p)’ye onaltı bent halinde tek tek sayılmış ve bunlar arasında mahalli idarelerin mülkiyetinde ya da tasarrufunda olan taşınmazların pazarlık usulü ile ihale edilebileceğine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
2886 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen hükümleri ile bütünü birlikte değerlendirildiğinde; ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının 2886 sayılı Kanun’un temel ilkesi olduğu ve bunun gereği olarak Kanun’un 36’ncı maddesinde yer alan kapalı teklif usulünün esas usul, diğer usullerin ise belirli şartlar dahilinde uygulanacak istisnai usuller olduğu anlaşılmaktadır.
Yerinde yapılan incelemede ise Belediye Encümeninin 31.10.2024 tarihli ve 2024/994 numaralı kararı ile Burdur şehir merkezinde yer alan Adliye Caddesi, Atatürk Caddesi, Kışla Caddesi, Gazi Caddesi, Hamit Çine Caddesi sağ şeridinde 275 adet araçlık otopark yerinin, 2886 sayılı Kanun’un 50 ve 51’inci maddelerine göre pazarlık usulü ile Belediye şirketi olan Burdur Akaryakıt Hizmetleri ve Pazarlama Sanayi Ticaret Anonim Şirketi (BAHTAŞ)’ne 154.000 TL+ KDV karşılığında on bir aylığına kiraya verildiği görülmüştür.
Encümen kararında 50 ve 51’inci madde şeklinde genel bir açıklamaya yer verilmekle birlikte, pazarlık usulünün maddenin hangi bendine dayalı olarak yapıldığı belirtilmemiştir.
Her ne kadar 51’inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde, kullanılışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif usulleriyle ihalesi uygun görülmeyen Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmazların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ihalelerinin pazarlık usulüyle yapılabileceği belirtilmiş ise de burada sözü edilen taşınmazlar, Devletin özel mülkiyeti ile hüküm ve tasarrufu altındaki yerler olduğundan, belediyelerin taşınmazlarını içermemektedir.
Öte yandan, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 26’ncı maddesinde, büyükşehir belediyesinin, mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahaları, toplu ulaşım hizmetleri, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerinin işletmesini, belediye veya bağlı kuruluşlarının %50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin %50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle devredebileceği belirtilmişse de bu hüküm de büyükşehir belediyeleri dışındaki belediyeleri kapsamamaktadır.
İdarenin cevabında, bulguya iştirak edildiği ve Belediye tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre yapılacak ihalelerde daha dikkatli davranılacağı ifade edilmekle birlikte mevzuata aykırı olarak yapılmış bulgu konusu ihalenin mevzuata uygun hale getirilmesi hususunda sessiz kalınmıştır.
Bu itibarla, Burdur şehir merkezinde yer alan Adliye Caddesi, Atatürk Caddesi, Kışla Caddesi, Gazi Caddesi, Hamit Çine Caddesi sağ şeridinde 275 adet araçlık otopark yerinin, kapalı teklif usulü veya açık teklif usulü ile ihale edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.