ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin mevduatlarının Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği çerçevesinde vadeli hesaplarda değerlendirilmediğini ortaya koymuştur. Yönetmelik, kamu kurumlarının mali kaynaklarını etkin bir şekilde kullanmalarını ve izlenebilirliğini sağlamak amacıyla belirli usul ve esaslar sunmaktadır. Ancak, bu belediyenin mali kaynakları kamu bankalarında açılan hesaplarda vadesiz olarak tutulmuş ve hiçbir şekilde nemalandırılmamıştır.

Denetim sonucunda, mevduatların vadesiz hesaplarda tutulması, kaynakların atıl kalmasına ve gelir elde edilememesine neden olmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanılmamasıyla birlikte, belediyenin mali sürdürülebilirliğini olumsuz etkileyerek verimlilik kaybına yol açmaktadır. Kamu idaresinin, mevzuata uygun hareket edildiği yönündeki açıklamaları destekleyecek belgeler sunmaması, denetim bulgusunun raporda yer almasını gerektirmiştir.

Belediyenin, tasarrufu altındaki mali kaynakları faiz geliri elde edecek şekilde yönetmesi, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin gereklilikleri arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, vadesiz hesaplarda tutulan mevduatların en uygun getiri sağlayacak vadeli hesaplarda değerlendirilmesi, hem mevzuata uygunluk hem de mali kaynakların etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Mevduatların Vadeli Hesaplarda Değerlendirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye mevduatlarının Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda vadeli hesaplarda değerlendirilmediği görülmüştür.

Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, kapsamda yer alan kurumların mali kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ile izlenebilmesini sağlamak amacıyla Kamu Haznedarlığı uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği ifade edilmiştir.

Yönetmelik’in “Kaynakların değerlendirilmesi ve nemalandırma” başlıklı 6’ncı maddesinde; kurumların mevduat olarak değerlendirmeyi öngördükleri mali kaynakları için vadeli mevduat oranının Yönetmelik ekinde yer alan ve ilgili vadelere karşılık gelen oranlardan daha yüksek olamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Belediyenin mali kaynaklarının Yönetmelik doğrultusunda kamu bankalarında açılan hesaplarda tutulduğu ancak tamamının vadesiz mevduat hesaplarında yer aldığı ve mevduatların gecelik, haftalık veya aylık vadeli hesaplarda nemalandırılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, bulgu konusu hususun mevzuata uygun şekilde yerine getirildiği ve bundan sonraki süreçte daha dikkatli olunacağı ifade edilmiştir. Ancak bu beyanı destekleyici herhangi bir kanıtlayıcı belge sunulmadığından, bulgunun raporda yer alması gerektiği ve sürecin devamında gerekli takip ve kontrol mekanizmalarının işletilmesinin önem arz ettiği değerlendirilmiştir.

Belediyenin mali kaynaklarını vadesiz hesaplarda tutması, kaynakların âtıl kalmasına ve herhangi bir gelir getirici işlem yapılmamasına neden olmaktadır. Mevduatların gecelik, haftalık veya aylık vadeli hesaplarda değerlendirilmemesi, faiz geliri elde edilememesine ve kamu kaynaklarının etkin kullanılmamasına yol açmaktadır. Ayrıca, bu durum ekonomik ve mali yönetim ilkeleri açısından gelir kaybına sebebiyet vermekte, belediyenin finansal sürdürülebilirliğini olumsuz etkileyerek kaynak kullanımında verimlilik sağlanmasını engellemektedir.

Belediyenin, tasarrufu altındaki mali kaynakları faiz geliri sağlayacak şekilde değerlendirmesi, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde belirtilen vadeli mevduat, özel cari hesap veya katılma hesaplarını kullanarak kamu kaynaklarını verimli şekilde yönetmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, vadesiz hesaplarda tutulan mevduatların en uygun getiri sağlayacak şekilde gecelik, haftalık veya aylık vadeli hesaplarda değerlendirilmesi sağlanmalıdır. Böylece, belediye hem mevzuata uygun hareket etmiş olacak hem de mali kaynaklarını daha etkin ve ekonomik kullanarak gelir kaybını önleyecektir.