|
ÖZET: Gölpazarı Belediyesi, su ve kanalizasyon tesislerine yönelik gerçekleştirdiği yeni hat ve tadilat harcamalarına rağmen, bu harcamalara ilişkin katılma paylarını tahsil etmemiştir. Yerel yönetimler, kamu hizmetlerini etkin bir şekilde sunabilmek için gerekli gelirleri elde etmeli ve bu hizmetlerden yararlanan bireylerin de harcamalara katkıda bulunması sağlanmalıdır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalananların bu hizmetler için yapılan harcamalara katılımını düzenlemektedir.
Kanunun 87. ve 88. maddeleri, yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri için katılma paylarının nasıl tahsil edileceğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, Gölpazarı Belediyesi’nin bu harcamalara ilişkin katılma paylarını tahakkuk ettirmediği ve tahsilat yapmadığı tespit edilmiştir. 2022-2024 yılları arasında gerçekleştirilen atıksu ve içme suyu çalışmaları için gerekli katılma paylarının, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu İdaresi, 2025 yılı itibarıyla tüm su ve kanalizasyon harcamalarının katılma paylarının hesaplanarak tahakkuk ettirileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, katılma paylarının mevzuat çerçevesinde, hizmetten yararlanma esasına uygun olarak ve belirlenen süre ve bedelle tahakkuk ettirilmesi ve tahsil edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Su ve Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Paylarının Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Gölpazarı belediyesince su ve kanalizasyon tesislerine yönelik yeni hat ve tadilat gibi harcamalarda bulunulmasına karşın bu tesislerin harcamalarına katılma paylarının alınmadığı görülmüştür.
Belediyeler tüzel kişiliği haiz yerel yönetim ve hizmet birimleri olup, yerel kamu hizmetlerini ifa ederler. Bu yönetimlerin kendilerinden beklenen hizmetleri ifa edebilmeleri için birtakım gelirlerinin bulunması veya hizmetler için yaptıkları harcamalara, bu hizmetten yararlanan kişilerin de katılması gerekir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nda su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalanan kişilerin, bu hizmetler için yapılan harcamalara katılımını düzenlemektedir.
Mezkur Kanunun 87’nci maddesinde belediyelerce yeni kanalizasyon tesisi yapılması, mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi hallerinde bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınacağı, payın hesabında iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkullerden, hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise o yola ait kanalizasyon giderlerinin nazara alınacağı ifade edilmiştir.
88’inci maddesinde Belediyelerce yeni içme suyu şebeke tesisleri yapılması, mevcut şebeke tesislerinin tevsii ve ıslahı (yenileme, genişletme vb.) halinde, dağıtımın yapıldığı saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden, su tesisleri harcamalarına katılma payı alınacağı birden fazla yol kenarında bulunan gayrimenkullere ait payın hesabında, bunların yalnız suya bağlandıkları yol üzerindeki uzunluklarının esas alınacağı ifade edilmiştir.
Payların tahakkuk şekli, zamanı, ilanı ve tahsiline ilişkin açıklamalar Kanunun 90’ıncı, 91’inci, 92’nci ve 93’üncü maddelerinde yapılmıştır.
Ayrıca 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Harcamalara Katılma Payları İle İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte su ve kanalizasyon harcamalarına katılma payı ile ilgili daha detaylı açıklamalar yapılmıştır. Yönetmeliğin 16’ncı maddesinde Harcamalara Katılma Payının bina ve arsalarda vergi değerinin %2’sini geçmeyeceği, 21’inci maddesinde Harcamalara Katılma Payının hesaplanmasında, gayrimenkulün vergi değerinde tahakkuktan sonra meydana gelen değişikliklerin nazara alınmayacağı açıklanmıştır.
Bunun yanında Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinde ilk su abonelik işlemi için yapı kullanma izni ve harcamalara katılım payının ödenmesi dışında başkaca bir şart aranmayacağı belirtilerek üçüncü bir mevzuat olarak burada da harcamalara katılma payının ödenmesinden bahsedilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından Kanun’un 87’nci ve 88’inci maddesinde anlatıldığı şekliyle su ve kanalizasyon tesisleri harcamaları yapıldığı ancak bu harcamalara katılma payına ilişkin tahakkuk ve tahsilinin yapılmadığı görülmüştür.
İlgili müdürlükten alınan verilere göre Belediyece 2022-2024 yıllarını kapsayan son 3 yılda atıksu ve içme suyu yeni hat veya yenileme çalışması yapılarak harcamada bulunulmuş ve vatandaşların hizmetine sunulduğu görülmüştür. Fakat bu harcamalara ilişkin katılma paylarının hizmetlerden faydalanma esasına göre anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak alınması gerekirken, tahakkuk ve tahsilatına yönelik çalışma yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, 2025 yılında yapılan tüm su ve kanalizasyon harcamalarının 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun harcamalara katılma payları ile ilgili hükümleri ve Yönetmelik hükümleri de dikkate alınarak katılma paylarının hesaplanıp tahakkuk ettirileceği ifade edilerek bulguya iştirak edilmiştir
Sonuç olarak katılma paylarının Kamu İdaresince ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde hizmetten faydalanma esası çerçevesinde, şekil şartlarına uygun şekilde ve öngörülen zaman ve bedelle tahakkuk ve tahsilatının yapılması gerekmektedir.