Aynı Mahiyetteki Mal Alım İhalelerinin Kısımlara Bölünerek Aynı Satıcılardan Karşılanması (Sayıştay)

BULGU: Aynı Mahiyetteki Mal Alım İhalelerinin Kısımlara Bölünerek Aynı Satıcılardan Karşılanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Yapılan incelemede İdarenin aynı mahiyetteki bazı mal alımlarını kısımlara bölmek suretiyle, ayrı ayrı ihale ederek, aynı satıcılardan 4734 sayılı Kanunun 21/f maddesi kapsamında pazarlık usulüyle aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;

“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez. Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez. Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir…” hükmü yer almaktadır.

İhtiyacın kısımlara bölünmek suretiyle 21/f kapsamında yaptırılması anılan Kanunun 5’inci maddesindeki temel ilkelere aykırıdır. Bir ihtiyaç gündeme geldiğinde, işin parçalara bölünmeden 4734 sayılı Kanun’da yer alan temel ihale usulleri ile temin edilmesi gerekmektedir. Söz konusu alımların kısımlara bölünmesi sonucunda Kamu İhale Kanunu’nun saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını ilkelerinin ihlal edildiği görülmektedir.

İdarenin aşağıdaki tabloda gösterilen aynı mahiyetteki bazı mal alımlarını kısımlara bölmek suretiyle, ayrı ayrı ihale ederek, aynı satıcılardan 4734 sayılı Kanun’un 21/f maddesi kapsamında pazarlık usulüyle aldığı görülmüştür.

İdare cevabında yukarıda belirtilen mevzuata uygun olarak işlemler gerçekleştirilecektir denilmiştir.

İdarenin yapacağı mal ve hizmet alımlarında, önceki yıllar alım miktarları ve tutarlarını dikkate almak suretiyle, her yılbaşında ihtiyaç planlaması yaparak tespit edilen ihtiyacın yaklaşık maliyetine göre, işleri kısımlara bölmeden anılan Kanunda yer alan ilkelere uyularak temel ihale usullerini uygulaması gerekmektedir.

Tablo 5: Kısımlara Bölünerek Yapılan Bazı Mal Alımları