|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin temsil ağırlama giderleriyle ilgili hatalı uygulamalara dikkat çekmektedir. Rapor, belediyenin bütçesinden düğünlerde hediye olarak çeyrek altın verilmesi ve bazı kişilere bal ile kaşar peyniri alımı yapılması gibi durumların mevzuata aykırı olduğunu ortaya koymaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, belediyelerin görev ve yetkileri belirli sınırlar içinde kullanılmalı ve bu giderlerin mahalli müşterek nitelikte olması gerekmektedir.
Aynı kanunun ilgili maddeleri, temsil ve ağırlama giderlerinin belediye başkanının yetkisi altında olduğunu belirtirken, bu yetkinin sınırsız olmadığını vurgulamaktadır. Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri Yönetmeliği ve Cumhurbaşkanlığı’nın yayımladığı tasarruf tedbirleri genelgesi, kamu kaynaklarının hediye verme amacıyla kullanılmasını yasaklamakta ve bu tür harcamaların yalnızca zorunlu hallerde yapılabileceğini ifade etmektedir. Yapılan denetimlerde, kamu kaynaklarıyla yapılan hediye alımları ve gereksiz harcamaların, mevzuatla belirlenen zorunlu haller dışında gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, temsil ağırlama giderlerinin yalnızca belirlenen çerçeve içinde kullanılmasını gerektirmektedir. |
BULGU: Temsil Ağırlama Giderlerine İlişkin Harcamalarda Hatalı Uygulamalar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Temsil ağırlama giderleri kapsamında mevzuatın belirlediği sınırların dışına çıkılarak düğünlerde takılmak üzere çeyrek altın ile bazı kimselere verilmek üzere bal ve kaşar peyniri alımı yapıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde belediyenin görev ve yetkileri tahdidi olarak sayılmış, bu görev ve yetkilerini kullanırken ihtiyacın mahalli müşterek nitelikte olması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (k) bendinde temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye giderleri kapsamında değerlendirileceği, “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (o) bendinde ise temsil ve ağırlama için ayrılan ödeneği kullanma yetkisinin belediye başkanında olduğu hususları düzenlenmiştir.
Öte yandan 13.04.2005 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı” başlıklı 15’inci maddesinde kamu görevlilerinin kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremeyeceği, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye çelenk veya çiçek gönderemeyeceği, görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremeyecekleri belirtilmiştir.
Diğer yandan Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Genelge’nin “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri” başlıklı bölümünde temsil ve ağırlama ödeneklerinin zorunlu haller dışında kullanılmayacağı,
Uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenmeyeceği, hediye verilmeyeceği ve diğer adlar altında ödeme yapılmayacağı,
Yılbaşı ve bayram dönemlerinde kamu görevlileri tarafından gönderilecek tebrik ve kutlama mesajlarının elektronik ortamda gönderileceği, kamu kurum ve kuruluşlarınca kaynağına bakılmaksızın ajanda, takvim, plaket, hatıra, hediye, eşantiyon ve benzeri malzemelerin alım, basım ve dağıtımının yapılmayacağı,
Kamu kurum ve kuruluşlarınca mevzuattan kaynaklanan zorunluluklar gereği yapılan veya kurum faaliyetleri ile doğrudan ilgili olan tanıtım giderleri hariç olmak üzere basın ve yayın organlarına ilan-reklam verilmeyeceği,
hükme bağlanmıştır.
Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Belediyenin giderleri kapsamında yer alan temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin mahalli müşterek nitelikte olması gerektiği, söz konusu giderlere ilişkin ödeneği kullanma yetkisinin belediye başkanında olduğu, ancak bu yetkinin sınırsız olmayıp çıkarılmış olan düzenleyici işlemlerle sınırlarının belirlendiği,
Bu kapsamda, konuyla ilgili düzenlemelerde kamu kaynakları kullanılarak hediye verilemeyeceği, temsil ve ağırlama ödeneklerinin zorunlu haller dışında kullanılmayacağı, uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenemeyeceği, hediye verilemeyeceği ve diğer adlar altında ödeme yapılamayacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, kamu kaynağı kullanılarak Belediye bütçesinden bazı kimselere hediye olarak bal ve kaşar verildiği, bazı düğünlerde çeyrek altın hediye edildiği, böylece temsil ağırlama giderlerinin anılan mevzuatla belirlenen zorunlu haller kapsamında değerlendirilmesi hukuken mümkün olmayan durumlarda kullanıldığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, söz konusu ödeneklerin mevzuatın belirlediği zorunlu haller dışında kullanılmaması gerekmektedir.