|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermaye hesaplarının gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymaktadır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri, ortaklık paylarına ilişkin yatırımlarını mali tablolarda göstermemekte ve bu durum, şirketlerdeki kayıtlı sermaye ile muhasebe kayıtları arasında tutarsızlıklara yol açmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, belediyelerin ortaklıklar kurma ve sermaye yatırımlarını düzenleyen kurallar içermektedir.
Yapılan incelemelerde, belediyenin %5 ortaklık payı bulunduğu Nemrut Jeopark Turizm Limited Şirketi’ne yatırılan 50.000 TL sermaye tutarının bilançoda yer almadığı tespit edilmiştir. Bu eksiklik, 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda belirtilen tutarın eksik görünmesine neden olmaktadır. Sermaye yatırımlarının mali tablolarda doğru bir şekilde gösterilmesi, belediyenin mali durumu açısından kritik bir öneme sahiptir. Sonuç olarak, belediyelerin sahip olduğu şirketlere yapılan sermaye yatırımlarının mali tablolarda yer alması ve bu yatırımların kayıtlı sermaye tutarlarıyla uyumlu olması gerekmektedir. Bu durum, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından ortağı olduğu şirkete yatırılan sermaye tutarlarının mali tablolarda gösterilmediği ve bu nedenle şirketlerdeki kayıtlı sermaye tutarları ile muhasebe kayıtlarında yer alan sermaye tutarlarının uyuşmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesine göre belediyeler, meclislerinin kararı ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tâbi ortaklıklar kurabilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı” başlıklı 181’inci maddesinde, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği 182’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği; (b) bendinde ise bu hesaba kayıt yapılmasını gerektiren her bir işlemin belgesinin en geç bir ay içinde muhasebe birimine intikal ettirileceği ve söz konusu işlemlerden bütçe gelir ve gider hesaplarını ilgilendirenlere ilişkin kayıtların mahsup dönemi sonuna kadar, ilgili hesaplara kaydedilmek suretiyle yapılmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediyenin %5 ortaklık payı bulunduğu Nemrut Jeopark Turizm Limited Şirketine yatılan sermaye tutarının Bilançoda yer almadığı tespit edilmiştir. Yüzde beş ortaklık payına isabet eden 50.000,00 TL sermaye tutarının muhasebe kayıtlarına alınmaması nedeniyle 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı söz edilen tutar kadar eksik görünmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, Belediyenin sermayesinin tamamına veya bir kısmına sahip olduğu tüm şirketlere yatırılan sermaye tutarlarının mali tablolarda gösterilmesi ve şirketlerdeki kayıtlı sermaye tutarları ile 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarların uyumlu olması gerektiği değerlendirilmektedir.