|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında, satın alınan bazı ilk madde ve malzemelerin doğrudan giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, ilgili taşınır mallar için varlık işlem fişinin düzenlenmemesi nedeniyle gerçekleşmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 12. maddesi, kamu idarelerinin tüm taşınırların kayıt altına alınmasını zorunlu kıldığını belirtirken, 13. madde de taşınırların edinim şekline bakılmaksızın giriş kaydının yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, su ve kanalizasyon işleri, temizlik hizmetleri gibi alanlarda alınan malzemelerin doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu uygulama, satın alınan malzemelerin kullanım durumu ve stok kontrolü hakkında yeterli bilgi edinilmesini engellemektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 115. maddesi, ilk madde ve malzeme hesabının, bir yıl içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi amacıyla kullanılacağını ifade etmektedir. Sonuç olarak, belediyenin edinilen ilk madde ve malzemeleri varlık işlem fişi ile 150- İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydetmesi ve bu hesapta yer alan varlıkların kullanıma verildikçe giderleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu uygulama, daha sağlıklı bir stok kontrolü ve mali yönetim sağlanmasına katkıda bulunacaktır. |
BULGU: İlk Madde ve Malzeme Hesabına Kaydedilmesi Gereken Mal ve Malzemelerin Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından ihtiyaç duyulduğunda kullanılmak üzere satın alınan ve/veya depolanan bazı ilk madde ve malzeme niteliğindeki taşınır mallar için varlık işlem fişi düzenlenmediği dolayısıyla, aktifleştirilmeden doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
10.10.2024 tarih ve 32668 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde, kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu; “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde, taşınırların edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş kaydedileceği düzenlenmiştir. Aynı zamanda Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde varlık işlem fişi düzenlenmeyecek durumlar tek tek ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150- İlk Madde ve Malzeme Hesabının niteliğini düzenleyen 115’inci maddesinde, bu hesabın kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, satın alınan ve tüketim malzemesi niteliğinde olan bazı mal ve malzemelerin varlık işlem fişi düzenlenerek kayıtlara alınması gerekirken bu işlemlerin yapılmadığı ve bu mal ve malzemelerin doğrudan gider yazıldığı tespit edilmiştir. Örneğin, su ve kanalizasyon işleri için alınan malzemeler, temizlik işleri için alınan malzemeler, koruge boru alımı ve dalgıç motopomp alımı gibi mal ve malzemelerin doğrudan gider kaydedildiği görülmüştür.
Bu durum, satın alınan ilk madde ve malzemelerin hangilerinin kullanıma verildiği veya hangilerinin ambarda bulunduğu yönünde yeterli bilgiye ulaşılamamasına ve dolayısıyla sağlıklı bir stok kontrolü yapılamamasına neden olmaktadır.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, Belediye tarafından edinilen ilk madde ve malzemelerin varlık işlem fişi düzenlenmek suretiyle 150- İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmesi ve bu hesapta kayıtlı varlıkların kullanıma verildikçe giderleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.