|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, bir ilçe belediyesinin vadeli mevduat hesaplarına ilişkin muhasebe uygulamaları üzerinde durulmuştur. Belediyenin, mevduat faiz gelirlerini 600-Gelirler Hesabına net olarak kaydettiği, ancak banka tarafından yapılan gelir vergisi stopajının muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen ilkelere göre, kamu idarelerinin gelir ve gider işlemleri tahakkuk esasına dayalı olarak izlenmeli ve her türlü gelir ile gider ilgili hesaplarda gösterilmelidir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde de, bankalarca tahakkuk ettirilen faiz tutarlarının ilgili hesaba kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, tahakkuk eden gelir üzerinden yapılan kesintilerin, gayrisafilik ilkesi gereği ayrı gider hesaplarında gösterilmesi gerekmektedir. 2024 yılı içinde elde edilen toplam 3.992.539,89 TL mevduat faiz gelirinin, %10 gelir vergisi stopajı düşülerek net tutar üzerinden kaydedildiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, gelir ve giderlerin gayrisafilik ilkesi doğrultusunda netleştirilmeden muhasebe kayıtlarına alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, belediyenin mali kayıtlarının doğruluğu açısından önemli bir husustur. |
BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyeye ait vadeli mevduat hesaplarına tahakkuk eden faizin 600-Gelirler Hesabına net olarak kaydedildiği, banka tarafından faiz geliri üzerinden yapılan gelir vergisi stopajının muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Faaliyet sonuçları tablosu ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde, kamu idaresinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemlerinin tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izleneceği, tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin ilgili hesaplarda izleneceği; “Bilanço ilkeleri” başlıklı 8’inci maddesinde, bütün varlıkların, yabancı kaynakların ve öz kaynakların bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterileceği; “Gayrisafilik ilkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde de gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği belirtilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102-Bankalar Hesabının işleyişini düzenleyen 57’nci maddesinde, bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının bu hesaba, tevkifat tutarlarının 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, tahakkuk eden gelir tutarı üzerinden bir kesinti yapılmış ise gayrisafilik ilkesi gereği bu kesinti ayrı olarak gider hesaplarında gösterilecektir. Belediyenin vadeli mevduat hesaplarında tahakkuk eden faiz gelirlerinin, stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600.05.01.09.03 Gelirler Hesabında; buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 630.03.04.03.01 Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı içinde toplam 3.992.539,89 TL mevduat faiz geliri elde edildiği görülmüş olup bunlara ilişkin muhasebe kayıtlarına bakıldığında tahakkuk eden faiz gelirinin %10 gelir vergisi stopajı düşülerek net tutar üzerinden kayıtlara alındığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, gelir ve giderlerin, gayrisafilik ilkesi doğrultusunda netleştirilmeden muhasebe kayıtlarına alınması gerektiği değerlendirilmektedir.