|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin içme suyu ve atık su kanal şebekesi yapımına yönelik harcamalarına ilişkin su tesisleri ve kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının tahakkuk ve tahsilatının gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, yeni tesislerin inşası ve mevcut tesislerin ıslahı için yapılan harcamaların, bu hizmetlerden faydalananlardan katılma payı olarak tahsil edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, bu payların hesaplanması ve tahsilatına dair usul ve esaslar, 1981 tarihli Yönetmelik ile düzenlenmiştir.
Yönetmelik, kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına katılma paylarının tahakkuk ve tahsilatına ilişkin detaylı hükümler içermektedir. İlgili maddelerde, yeni tesislerin yapılması ve mevcut tesislerin iyileştirilmesi durumunda katılma payı alınacağı, bu payların nasıl hesaplanacağı ve ne zaman tahakkuk ettirileceği açıklanmaktadır. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, bu katılma paylarının tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, gelecekte su tesisleri harcamalarına ilişkin katılma paylarının tahakkuk ve tahsilatına özen göstereceğini bildirmiştir. Sonuç olarak, belediyelerin su ve kanalizasyon harcamalarına ait katılma paylarını, ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak hesaplayıp tahsil etmeleri gerekmektedir. |
BULGU: Su Tesisleri ve Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Paylarının Tahakkuk ve Tahsilatlarının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından gerçekleştirilen içme suyu şebekesi ve atık su kanal şebekesi yapım, yenileme ve tevzii işleri için yapılan harcamalara karşılık olarak su tesisleri ve kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Kanalizasyon harcamalarına katılma payı” başlıklı 87’nci maddesinde yeni kanalizasyon tesisi yapılması ve mevcut tesislerin ıslahı için yapılan giderler ile “Su tesis harcamalarına katılma payı” başlıklı 88’inci maddesinde yeni içme suyu şebekesi yapılması ve mevcut tesislerin tevzii ve ıslahı için yapılan giderlerin bunlardan faydalananlardan katılma payı olarak tahsil edileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un 89’uncu maddesinde ise katılma paylarının nasıl hesaplanacağına ilişkin hükümlere yer verilmiş ve 94’üncü maddesinde de katılma paylarının uygulanmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir. Mezkûr maddeye istinaden 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Harcamalara Katılma Payları ile İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik 21.08.1981 tarih ve 17435 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in “Uygulama esasları” başlıklı 2’nci bölümünde yer alan 8, 9 ve 10’uncu maddelerinde kanalizasyon harcamalarına katılma payının tahakkuk ve tahsil hükümleri yer almaktadır. 8’inci maddeye göre yeni kanalizasyonların yapılması ve mevcut olanların ıslah edilmesi halinde katılma payı alınacağı, 9’uncu ve 10’uncu maddelerinde ise kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının hesaplanması ile tahsiline ilişkin hükümler yer almış, 11’inci maddesinde de bu payın ne zaman tahakkuk ettirileceği belirlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 12, 13, 14 ve 15’inci maddelerinde su tesisleri harcamalarına katılma paylarının tahakkuk ve tahsil usulleri belirlenmiştir. Yönetmelik’in 12’nci maddesinde yeni içme suyu şebekesi yapılması ve mevcut olanların ıslah edilmesi için yapılan harcamalardan katılma payı alınacağı, 13’üncü ve 14’üncü maddelerinde su tesisleri harcamalarına katılma paylarının hesaplanması ile tahakkukuna ilişkin hükümler yer almakta ve 15’inci maddesinde de bu payın ne zaman tahakkuk ettirileceğine ilişkin düzenleme yer almıştır. Dolayısıyla belediyelerin bütçe imkânlarıyla, kanalizasyon ve su tesisleri ile ilgili yapmış oldukları giderlere ait katılma payları mezkûr Yönetmelik’te belirtildiği şekilde hesaplanmalı ve yararlanıcılarından tahsil edilmelidir.
Ancak, idarenin harcamalara katılma paylarına ilişkin olarak yapılan iş ve işlemlerin incelenmesi sonucunda, herhangi bir bedel tahakkuk ve tahsil edilmediği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, su tesisleri harcamalarına katılma paylarının tahakkuk ve tahsilat işlemlerine bundan sonra dikkat edileceği belirtilmektedir.
Sonuç olarak, İdarenin su ve kanalizasyon harcamalarına ait giderler karşılığı olan katılma paylarının tahakkuk ve tahsil edilmesi gerekmektedir.