|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, bazı işletmelere iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmediği için çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi uyarınca, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan konut ve iş yerleri, çevre temizlik vergisine tabidir. Bu vergi, su tüketim miktarına göre hesaplanmakta ve su faturalarında ayrıca gösterilmektedir. İlgili belediyeler, bu vergilerin tahakkuk ve tahsilat işlemlerini yürütmektedir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun’a göre, belediyeler, mücavir alan içindeki tüm iş yerlerine ruhsat verme yetkisine sahiptir. Ancak, bazı işletmeler bu kanun kapsamına girmediği için ruhsat almak üzere belediyeye başvuruda bulunmamaktadır. Ağrı Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden alınan verilere göre, Patnos’ta faaliyet gösteren 70 iş yerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyeti bulunmamaktadır. Kamu idaresi, tespit edilen durumla ilgili gerekli işlemlerin yapılacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmayan işletmelerin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin düşük seviyelerde kaldığı gözlemlenmiştir. Bu durumun iyileştirilmesi için yoklama servisinin etkin bir şekilde kullanılması önerilmektedir. |
BULGU: İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Belediye Tarafından Verilmeyen Bazı İşletmelere Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyetinin Tesis Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İş yeri açma ve çalışma ruhsatı Belediye tarafından verilmeyen bazı işletmelere çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesinde belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu,
Su tüketim miktarı esas alınmak suretiyle hesaplanan çevre temizlik vergisinin, su faturasında ayrıca gösterilmek suretiyle tahakkuk etmiş sayılacağı, bu suretle tahakkuk eden verginin, su tüketim bedeli ile birlikte belediyelerce tahsil edileceği,
İş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin, belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, İş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergilerinin tahakkuk ve tahsilat işlemleri ilgili belediyeler tarafından yapılmaktadır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3’üncü maddesine göre belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı verme yetkisinin belediyelerde olduğu; 2’nci maddesinde ise hangi iş yerlerine bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı alanlarda faaliyet gösteren işletmeler ruhsat için Belediyeye başvurmayacak, ilgili meslek odalarına veya belirli kurumlara başvurarak iş yeri açma ve çalışma ruhsatını alacaklardır.
Ağrı Vergi Dairesi Müdürlüğünden Patnos sınırları içerisinde faaliyet gösteren işletmelerin listesi alınmış ve bu listeden iş yeri açma ve çalışma ruhsatı Belediye tarafından verilmeyen 70 işyerinin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin olmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı Belediye tarafından verilmeyen işletmelerin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin düşük bir oranda kaldığı, bu oranı artırmak için yoklama servisinin etkin olarak kullanılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.