|
ÖZET: Sosyal yardım süreçlerine ilişkin bir düzenlemenin eksik olduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesi, ihtiyaç sahiplerine nakdi yardım yapmasına rağmen, bu yardımların nasıl gerçekleştirileceğine dair bir yönetmelik bulunmamaktadır. T.C. Anayasası’nın 124. maddesi, kamu tüzel kişilerine yönetmelik çıkarma yetkisi tanırken, 5393 sayılı Belediye Kanunu da sosyal hizmet ve yardımları belediyenin görevleri arasında saymaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, belediye başkanı onayı ile ihtiyaç sahiplerine nakdi yardım yapıldığı ancak bu yardımların usul ve esaslarını belirleyen bir yönetmelik olmadığı belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu konuyla ilgili gerekli çalışmalara başlanacağını bildirmiştir. Mevzuat çerçevesinde, belediyenin ayni ve nakdi yardımların kapsamını, bu yardımların ulaştırılmasında izlenecek yöntemleri ve ihtiyaç sahiplerinin belirlenmesinde kullanılacak kriterleri içeren bir yönetmelik çıkarması gerekmektedir. Bu yönetmelik, yardımların etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli olan yetkili ve sorumlu kişilerin belirlenmesini de kapsamalıdır. Böylece, sosyal yardımların düzenli ve şeffaf bir şekilde gerçekleştirilmesi sağlanacaktır. |
BULGU: Sosyal Yardım Süreçlerini Detaylandıran Bir Düzenlemenin Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyece ihtiyaç sahiplerine belediye başkanı kararı ile nakdi yardım yapıldığı fakat bu yardımların nasıl yapılacağına yönelik usul ve esasları içeren bir yönetmeliğin olmadığı görülmüştür.
T.C. Anayasası’nın “Yönetmelikler” başlıklı 124’üncü maddesinde; “Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler.” hükmü yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde, sosyal hizmet ve yardımların belediyenin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (i) bendinde ise; dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar belediye giderleri arasında sayılmıştır.
Ayrıca “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (b) bendinde; belediyeye, yetkili olduğu konularda yönetmelik çıkarma yetkisi vermiştir.
Yapılan incelemede belediye başkanı oluru ile ihtiyaç sahiplerine nakdi yardım yapıldığı ancak bu hususta yardımların nasıl yapılacağına yönelik usul ve esasları içeren bir yönetmeliğin olmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmalara başlanılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde Belediyece;
– Ayni ve nakdi yardımın kapsamını, bu yardımların ilgililere ulaştırılmasında izlenecek usul ve esasları düzenleyen,
– Bu hizmet kapsamında yetkili ve sorumlu olacak kişi ve/veya komisyonların görevlendirilme usulü, yetki ve sorumluluklarını belirleyen,
– İhtiyaç sahiplerinin belirlenmesinde yetkililerce hangi belge ve objektif kriterlerin aranacağını kapsayan,
Kanun’un ilgili hükmünün uygulanmasını sağlamak üzere bir yönetmelik çıkarılmalı ve yardımlar bu yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılmalıdır.