|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin bazı mal, hizmet ve yapım işlerini doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölerek gerçekleştirdiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını öngörmektedir. Aynı zamanda, 22. maddede belirtilen parasal limitler, büyükşehir belediyeleri için 622.756 TL, diğer idareler için ise 207.453 TL olarak belirlenmiştir.
11 Temmuz 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ, ihtiyaçların parasal limitlerin altında kalacak şekilde parçalara bölünerek temin edilemeyeceğini vurgulamaktadır. Yapılan incelemelerde, benzer nitelikteki ihtiyaçların aynı yükleniciden ve yakın tarihlerde parçalara ayrılarak temin edildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Doğrudan temin yöntemi, günlük ihtiyaçların hızlı ve ekonomik bir şekilde karşılanmasını amaçlamakta, ancak bu yöntemle belirlenen sınır değerlerin üzerindeki ihtiyaçların ihale usulleriyle karşılanması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Muhtelif İhtiyaçların Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İhale yapılmak suretiyle karşılanması gereken bazı mal, hizmet ve yapım işlerinin, doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde; ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması gerektiği, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu; 22’nci maddesinin (d) bendinde, 2024 yılında büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL, diğer idarelerin 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları için doğrudan temin usulüne başvurulabileceği belirtilmiştir.
11.07.2023 tarih ve 32245 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Parasal limitler kapsamında yapılacak alımlar ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak alımlar” başlıklı 14’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Doğrudan teminle yapılan alımların incelenmesi sırasında; aynı ihale içinde yer alabilecek nitelikteki ihtiyaçların, birbirine yakın tarihlerde ve aynı yükleniciden parçalara bölünerek temin edildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.
Doğrudan temin yöntemine ilişkin düzenlemeler, sınır değerin altındaki günlük ihtiyaçların hızlı şekilde karşılanması ile ekonomik olarak karşılanması arasında denge kurmayı esas almaktadır. Bu nedenle, Kanun’da belirlenen sınır değerlerin üzerindeki ihtiyaçların yine Kanun’da düzenlenen ihale yöntemleriyle karşılanması kamu kaynaklarının etkili, verimli ve ekonomik kullanılması açısından önem arz etmektedir.