|
ÖZET: Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının muhasebeleştirilmesinde yapılan hatalar, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından emlak vergisi ile birlikte tahsil edilen bu katkı payları, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine, yanlışlıkla 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında kaydedilmiştir. İlgili yönetmelik, bu katkı paylarının emlak vergisinin %10’u oranında tahsil edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yönetmelik hükümlerine göre, tahsil edilen katkı paylarının, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bildirilmesi ve aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler, belediyenin bu yükümlülükleri yerine getirmediğini ve hatalı muhasebeleştirme nedeniyle yıl sonu bilançosunda 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının alacak tutarının 171.321,57 TL fazla, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının ise 171.321,57 TL eksik olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının doğru bir şekilde 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Bu durum, belediyelerin mali işlemlerinin şeffaflığı ve doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Paylarının Hatalı Hesapta Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından emlak vergisiyle birlikte tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine, hatalı olarak 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında takip edildiği görülmüştür.
Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in “Katkı payının tarh, tahakkuku ve tahsili” başlıklı 5’inci maddesinde; “Katkı payı, bina, arsa ve araziler için, mükellefiyetin başlangıç yılında tespit edilen vergi değeri üzerinden; mükellefiyetin başlangıç yılını takip eden yıldan itibaren ise, her yıl, bir önceki yıla ait vergi değerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nisbetinde artırılması suretiyle tespit olunacak değer üzerinden, yıllık olarak tarh, tahakkuk ve tahsil edilen emlak vergisinin yüzde on (%10)’u oranında, emlak vergisiyle birlikte tarh, tahakkuk ve tahsil edilir.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Katkı payı hesabı” başlıklı 6’ncı maddesinde ise; “Belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarlar, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılır.” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 274’üncü maddesinde; “Bu hesap, bütçe ile ilişkilendirilmeksizin mevzuatları gereği, diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden; belediyelerce yıllık olarak tarh, tahakkuk ve tahsil edilen emlak vergisinin yüzde %10 oranında, kültür varlıkları katkı payının il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları adına emlak vergisiyle birlikte tahsil edileceği, başka kamu idareleri adına tahsil edilen tutarların ise 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında muhasebeleştirileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından tahsil edilen katkı paylarının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Yapılan hatalı işlem, yıl sonu bilançosunda 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının alacak tutarının olması gerekenden 171.321,57 TL fazla, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının alacak tutarının olması gerekenden 171.321,57 TL eksik olmasına sebebiyet vermiştir.
Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.