|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından gerçekleştirilen yapım işlerinde, bütün riskler sigortası kapsamında belirlenen muafiyet oranlarının mevzuatta öngörülen %2 oranından yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri, yüklenicilerin işyerlerinde meydana gelebilecek doğal afetler ve diğer risklere karşı sigorta yaptırma zorunluluğunu düzenlemekte ve muafiyet oranını azami %2 olarak belirlemektedir. Ancak yapılan incelemelerde, üç farklı yapım işinde bu oranın aşıldığı tespit edilmiştir.
Yüksek muafiyet oranları belirlenen risk kalemleri arasında, kilitli parke döşenmesi, kazıklı temel ve istinat duvarı hasarları gibi çeşitli durumlar yer almaktadır. Örneğin, bir yapım işinde kazık/iksa/ankraj hasarlarında %10 oranında muafiyet uygulanması, asgari 25.000 Euro gibi yüksek bir tutar ile birlikte belirlenmiştir. Bu durum, yüklenicinin sorumluluğunu etkilemese de, karşılaşabileceği riskleri artırmakta ve sigorta poliçelerinin mevzuata uygun şekilde düzenlenmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, bütün riskler sigortalarının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılması, hem yüklenicilerin hem de kamu idaresinin çıkarları açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle, gerekli tedbirlerin alınması ve muafiyet oranlarının mevzuata uygun şekilde belirlenmesi önerilmektedir. |
BULGU: Yapım İşlerinde Bütün Riskler Sigortası Kapsamında Yer Alan Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranının Yüksek Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Yapım işi yüklenicileri tarafından yaptırılan bütün riskler (all risks) sigortası kapsamında yer alan bazı risk kalemlerine ilgili mevzuatında öngörülenden daha fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yüklenicinin, işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu belirtilmektedir.
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise; tüm riskler için azami %2 oranında muafiyet uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır. Anılan mevzuat hükümleri gereğince, muafiyet açısından tüm riskler için uygulanabilecek azami oranın %2 olması gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından gerçekleştirilen yapım işlerine ilişkin incelemede, 3 adet yapım işinde mevzuata aykırı olarak bütün riskler sigortaları kapsamında yer alan bazı risk kalemlerinde %2’den fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir. Söz konusu yapım işlerine ilişkin yüksek muafiyet oranı belirlenen risk kalemleri ile muafiyet oranları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 8: Muafiyet Oranı Yüksek Belirlenen İşler ve Risk Kalemleri
| Sıra No | İşin Adı | Risk Kalemlerine Göre Muafiyet Oranları |
| Muhtelif Mahallelerde Kilitli Parke ve Beton Bordür Döşenmesi Yapım İşi | Kazık/İksa/Ankraj Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 25.000 Avro Diğer Hasarlarda: Hasarın %10’u, asgari 5.000 Avro Diğer Doğal Afetler, Bakım, Yangın ve Hırsızlık Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 10.000 Avro |
|
| Muhtelif Mahalle Yollarına Kilitli Parke Döşenmesi Yapım İşi |
Kazıklı Temel ve İstinat Duvarı Hasarlarında: Hasarın %15’i, asgari 20.000 USD Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Maddi Zarar: Hasarın %10’u, asgari 1.000 USD Diğer Tabiat Olayları, Bakım Devresi ve Hırsızlık Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 2.500 USD |
|
| 32 Adet İşyeri Kapasiteli Çarşı Binası Yapım İşi | Kazık/İksa/Ankraj Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 10.000 USD Diğer Doğal Afetler, Bakım, Yangın ve Hırsızlık Hasarlarında: Hasarın %10’u, asgari 5.000 USD |
Sigorta poliçesinde muafiyet oranlarının mevzuatta öngörülenden yüksek belirlenmesi yüklenicinin nihai sorumluluğunu kaldırmamakla birlikte, karşılaşabileceği riski artırması bakımından önem arz etmektedir. Dolayısıyla bütün riskler sigortalarının ilgili mevzuatta belirtilen şartlara uygun olarak yaptırılması hususunda gerekli tedbirlerin alınmasının uygun olacağı düşünülmektedir.