|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde bazı işçilerin İtfaiye Müdürlüğü’nde itfaiye personeli olarak görevlendirildiğini ortaya koymuştur. Anayasa’nın 128. maddesi, kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görev niteliği taşıyan bölümlerinin yalnızca memurlar ve kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. İtfaiye hizmetleri de bu kapsamda değerlendirilmektedir. 21.10.2006 tarihli Belediye İtfaiye Yönetmeliği, itfaiye teşkilatında görev alacak personelin atama ve mesleğe kabul süreçlerini düzenlemektedir. Bu nedenle, belediye şirketlerinde istihdam edilen işçilerin itfaiye personeli olarak görevlendirilmesi mevzuata aykırıdır.
Ayrıca, 11.09.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi Kararı, itfaiye hizmetlerinin kamu görevlileri tarafından yürütülmesinin zorunlu olduğunu vurgulamaktadır. İtfaiye teşkilatında görev alacak personelin, yönetmelikte belirtilen şartları sağlaması gerekmektedir. Bu bağlamda, dışarıdan hizmet alımı yoluyla itfaiye personeli istihdam edilmesi mümkün değildir. Yapılan denetimlerde, personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen dört işçiye itfaiye elbisesi giydirilerek bu görevlerde çalıştırıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, itfaiye hizmetlerinin yalnızca ilgili yönetmelik şartlarını karşılayan kişiler tarafından yürütülmesi gerekmektedir. |
BULGU: Şirket Kadrosunda Bulunan İşçilerin İtfaiye Personeli Olarak Görev Yapması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen bazı işçilerin İtfaiye Müdürlüğünde itfaiye personeli olarak görevlendirildiği görülmüştür.
Anayasa’nın 128’nci maddesinde; genel idare esaslarına göre yürütülen kamu hizmetlerinin gerektirdiği görevlerden asli ve sürekli nitelik taşıyanların, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle gördürüleceği belirtilmiş olup Belediyelerin sunmuş olduğu itfaiye hizmetlerinin de bu nitelikte olduğu aşikârdır.
İtfaiye teşkilatında görev yapanların mesleğe kabulü, atamaları gibi hususları 21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nde düzenlenmiş olup, belediye şirketinde istihdam edilen işçilerin fiilen itfaiye personeli olarak görev yapmalarının mevzuata uygun düşmediği değerlendirilmektedir.
Bu hususta; 11.09.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2019/27 Esas, 2019/56 Karar sayılı ve 26.06.2019 tarihli Anayasa Mahkemesi Kararı’nda da;
“… genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli bir görev niteliği taşıyan itfaiye hizmetinin Anayasa’nın 128’inci maddesi uyarınca kamu görevlileri eliyle yürütülmesi zorunlu olup devletin söz konusu görevi ifa ederken anılan kamu hizmetini kamu görevlisi olmayan kişilere gördürmesine yol açacak düzenleme yapılabilmesi mümkün değildir.” denilmektedir.
İtfaiye teşkilatında atama, mesleğe kabul, görevde yükselme gibi hususların ayrıca yönetmelikle düzenlendiği, bu hizmetlerin dışardan hizmet alımı suretiyle gerçekleştirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Buradan da anlaşılacağı üzere, itfaiye biriminde kendi yönetmelikleri gereğince mesleğe kabul edilen, asli görevi olan bu hizmetleri sürekli olarak yürütmekle görevlendirilen personel istihdam edilmektedir. Bunun haricinde idarenin kendi şirketinde istihdam ettiği asli görevi itfaiye hizmetleri olmayan ve İtfaiye Yönetmeliği’nde öngörülen şartlara tabi tutulmamış personeli hizmet alımı suretiyle itfaiye olarak görevlendirebilmesi mümkün olmadığı gibi, idari kolluk yetkilerinin kullanılmasında da bazı sıkıntılara yol açacaktır.
Yapılan incelemede, personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı kapsamında alınan 4 adet işçiye itfaiye elbisesi giydirilerek bu görevlerde çalıştırıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, genel idare esaslarına göre yürütülen ve süreklilik arz eden ve kamu hizmeti özelliği olan itfaiye hizmetlerinin ilgili yönetmelikte belirtilen şartları sağlayan kişiler tarafından yerine getirilmesi sağlanmalıdır.