|
ÖZET: Atık su arıtma tesislerinde elektrik enerjisi kullanımına yönelik teşvikten yararlanılamadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin atık su arıtma tesislerinde elektrik enerjisi kullanım bedelinin geri ödenmesine ilişkin gerekli işlemlerin tamamlanmadığını ortaya koymaktadır. Bu durum, ilgili teşvikten faydalanamama sonucunu doğurmuştur.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 29. maddesi, arıtma tesisleri için elektrik enerjisi tarifesinde indirim uygulanmasını ve ileri arıtma teknikleri ile yeniden kullanım durumunda ek teşviklerin sağlanmasını öngörmektedir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu kapsamda “Atıksu Arıtma Tesisleri Enerji Teşviki Yönetmeliği”ni 11.11.2023 tarihinde yürürlüğe sokmuştur. Yönetmelik, geri ödeme oranlarının belirlenmesi ve geri ödeme belgesi alma şartlarını düzenlemektedir. Yapılan incelemeler, geri ödeme belgesi almak için gereken koşulların sağlanamadığını göstermektedir. Bu nedenle, atık su arıtma tesisleri için elektrik enerjisi gideri geri ödemelerinden yararlanılamamıştır. Sonuç olarak, teşvikten faydalanabilmek için gerekli işlemlerin tamamlanması ve sürecin dikkatle takip edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Atık Su Arıtma Tesislerinde Kullanılan Elektrik Enerjisine İlişkin Teşvikten Yararlanılamaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin atık su arıtma tesisindeki elektrik enerjisi kullanım bedelinin, bir kısmının geri ödenmesine ilişkin teşvikten yararlanmak için gerekli işlemlerin tamamlanmadığı ve bu nedenle elektrik enerji teşvikinden yararlanılamadığı görülmüştür.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun teşvikleri düzenleyen 29’uncu maddesine göre; arıtma tesisi kuran, işleten ve yönetmeliklerde belirtilen yükümlülükleri yerine getiren kuruluşların arıtma tesislerinde kullandıkları elektrik enerjisi tarifesinde, sanayi tesislerinde kullanılan enerji tarifesinin yüzde ellisine kadar indirim uygulamaya ve ileri arıtma teknikleri ile arıtılmış atıksuyu yeniden kullanan kuruluşlara, yeniden kullanım oranına göre bu oranı yüzde yüze kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili kılınmıştır.
Aynı Kanun’un 29’uncu maddesine dayanılarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, elektrik enerjisi gideri geri ödemesine ilişkin usul ve esasları kapsayan “Atıksu Arıtma Tesisi Enerji Teşviki Yönetmeliği” 11.11.2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğü girmiştir. Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde, atık su arıtma tesislerinde kullanılan elektrik enerjisi giderinin, Cumhurbaşkanınca belirlenecek geri ödeme oranında, Bakanlık bütçesine bu amaç için konulacak ödenekten, ilgili atıksu altyapı tesisi yönetimlerine geri ödeneceği; 5’inci maddesinde, Yönetmelik hükümlerinden faydalanmak için geri ödeme belgesi alınmasının zorunlu olduğu ve geri ödeme belgesi alabilmek için gereken şartların neler olduğu hüküm altına alınmıştır.
2011/2245 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda, atık su arıtma tesislerinde kullanılan ve ödemesi yapılan bir önceki yıla ait elektrik enerjisi giderinin %50 oranında geri ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, İdarece geri ödeme belgesi alabilmek için gereken koşulların sağlanamadığı ve bu sebeple Yönetmelik hükümlerinden faydalanılamadığı, diğer bir ifadeyle; bakanlık tarafından yapılan atık su arıtma tesisi elektrik enerjisi gideri geri ödemelerinden yararlanılamadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, elektrik enerjisi teşvikinden yararlanılması için atık su artıma tesisi ile ilgili gerekli işlemlerin tamamlanması ve sürecin takip edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.