|
ÖZET: Bütçe Emanetlerinin ödenmesinde mevzuatta belirtilen sıraya uyulmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamadığını göstermektedir. Bu durum, Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediğini ortaya koymaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, nakit yetersizliği durumunda ödemelerin öncelik sırasını belirlemekte ve bu sıralamanın muhasebe kayıtlarına uygun şekilde yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
Aynı kanunun 61. maddesi, muhasebe yetkililerinin bu ödemelerin kontrolü ve sıralamasından sorumlu olduğunu vurgulamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri de, bütçe emanetleri hesabının ödemelerinin izlenmesi ve kayda alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler, belediyenin bu mevzuat hükümlerine uygun hareket etmediğini ve ödemelerin sıralı bir şekilde yapılmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, bütçe emanetleri hesabından gerçekleştirilen ödemelerin, yasal düzenlemelere uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu durum, mali yönetim açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetlerinin Ödenmesinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması nedeniyle Bütçe Emanetleri Hesabına kaydedilen tutarların, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında ise; muhasebe yetkililerinin, 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumlu oldukları ifade edilmiştir.
Diğer taraftan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320-Bütçe Emanetleri Hesabının niteliğini ve hesaba ilişkin işlemleri düzenleyen 248 ve 249’uncu maddelerinde bu hesabın, mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı ve yapılacak ödemelerde söz konusu tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasının gözetileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Belediyenin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde, emanet hesaplarına alınan tutarların mevzuatında belirtilen ödemelere öncelik vermek şartıyla muhasebe kaydına alınma sırasına göre ödenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte emanet hesaplarda izlenen söz konusu tutarların kayda alınma sırasına göre ödenmesinde muhasebe yetkilisinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Bütçe Emanetleri Hesabının ayrıntısının incelenmesi neticesinde, Belediye tarafından söz konusu hesaptan yapılan ödemelerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, Bütçe Emanetleri Hesabından yapılan ödemelerin, yasal düzenlemelere uygun olacak şekilde muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir.