|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin, satın aldığı ilk madde ve malzemeleri kaydetme süreçlerinde eksiklikler olduğunu ortaya koymaktadır. Belediye, taşınır mallar için “Varlık İşlem Fişi” düzenlememekte ve bu malzemeleri doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydetmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın amacı, edinilen malzemelerin izlenmesini sağlamaktır. Ancak, bu hesap yerine doğrudan gider kaydı yapılması, malzemelerin kullanım durumu hakkında yeterli bilgi edinilememesine yol açmaktadır.
Taşınır Mal Yönetmeliği de, kamu idarelerinin tüm taşınırların kayıt altına alınmasını zorunlu kılmakta ve bu işlemlerin “Varlık İşlem Fişi” ile gerçekleştirilmesini öngörmektedir. Yapılan incelemelerde, 2024 yılı içerisinde alınan malzemeler için gerekli fişlerin düzenlenmediği ve bu durumun stok kontrolünü olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Belediye, gelecekte malzeme alımlarında “Varlık İşlem Fişi” düzenleyeceğini ve bu malzemeleri 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedeceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, belediyenin ilk madde ve malzeme alımlarında gerekli kayıt işlemlerini yapması ve bu malzemeleri kullanıma verildikçe giderleştirmesi büyük önem taşımaktadır. Bu uygulama, hem mali şeffaflık hem de etkili stok yönetimi açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: İlk Madde ve Malzeme Hesabına Kaydedilmesi Gereken Mal ve Malzemelerin Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyece satın alınan ilk madde ve malzeme niteliğindeki taşınır mallar için “Varlık İşlem Fişi” düzenlenmediği ve bunların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmeksizin doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilerek muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının Niteliği başlıklı 115’inci maddesinde; bu hesabın kurumlarca kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzemelerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın İşleyişi” başlıklı 116’ncı maddesinde ise; satın alınan veya üretilen ilk madde ve malzemeler bir taraftan maliyet bedelleri ile bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği, tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemeler bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinde de kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının gerektiği belirtilerek 13’üncü maddesinde taşınırların Belediyenin stoklarına giriş ve çıkış işlemlerinin “Varlık İşlem Fişi”ne dayanılarak yapılacağı düzenlenmiştir.
İdarenin stok ve ilgili gider hesapları üzerinde yapılan incelemelerde; yukarıda belirtilen düzenlemelere aykırı olarak 2024 yılı içerisinde çeşitli ilk madde ve malzeme alındığı halde söz konusu malzemeler için “Varlık İşlem Fişi”nin düzenlenmediği ve bunların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlemek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Bu uygulama, satın alınan ilk madde ve malzemelerin hangilerinin kullanıma verildiği veya hangilerinin ambarda bulunduğu yönünde yeterli bilgiye ulaşılamamasına ve dolayısıyla sağlıklı bir stok kontrolü yapılamamasına neden olmaktadır.
Belediye cevabında; Belediyenin aldığı muhtelif mal ve malzeme için varlık işlem fişi düzenlenerek 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydının yapılacağı, kullanıma verildikçe gider kaydı yapılacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, Belediye tarafından edinilen ilk madde ve malzemeler için “Varlık İşlem Fişi” düzenlenmesi ve bunların ilk madde ve malzeme hesabına kayıt edilerek kullanıma verildikçe giderleştirilmesi gerekmektedir.