|
ÖZET: İdarenin faaliyet alacaklarının bir kısmının muhasebe kayıtlarına işlenmeden doğrudan alacak takip programı üzerinden izlendiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, tahakkuk esasını, ekonomik değerlerin yaratılması veya el değiştirmesi durumunda muhasebeleştirilmesi olarak tanımlamaktadır. Bu bağlamda, işlemlerin nakit akışına bağlı olmaksızın, ortaya çıktıkları anda muhasebe sistemine aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, Belediyenin faaliyet alacakları hesap grubunda 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nda 309.471,48 TL, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda 194.681,15 TL ve 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı’nda 96.582,49 TL tutarında alacakların muhasebe sistemine kaydedilmeden takip edildiği belirlenmiştir. Kamu İdaresi, 2025 yılında 600.735,12 TL tutarındaki faaliyet alacağına ilişkin tahakkuk kayıtlarının yapıldığını bildirmiştir. Ancak bu işlem, 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltmemektedir. Sonuç olarak, muhasebe kayıtlarında takip edilmeyen alacaklar nedeniyle 2024 yılı mali tablolarında 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 309.471,48 TL, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 194.681,15 TL, 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı 96.582,49 TL ve 600 Gelirler Hesabı 600.735,12 TL tutarında eksik görünmektedir. |
BULGU: İdarenin Faaliyet Alacaklarından Bir Kısmının Tahakkuk İşlemi Yapılmadan Program Üzerinden Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin faaliyet alacakları hesap grubunda yer alan alacaklarından bir kısmının muhasebe kayıtlarına alınmadan doğrudan alacak takip programı üzerinden izlendiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde tahakkuk esası, “bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesi” şeklinde tanımlanmıştır. Yönetmelik hükümlerinden anlaşılacağı üzere, muhasebe sistemi tahakkuk esasına dayanmaktadır. Tahakkuk esasında işlemler ve olaylar, nakit akımlarının gerçekleşmesine bağlı olmaksızın, işlem ve olayların ortaya çıktıkları anda muhasebe sistemine aktarılmasını gerektirmektedir
Mezkûr Yönetmelik’in 86’ncı maddesinde, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacakları ile duran varlıklar ana hesap grubu içerisindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan yapılan tahsilat ve terkinlerin izlenmesinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının kullanılacağı, 89’uncu maddesinde faaliyet alacaklarından takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar” hesabında izleneceği ve 92’nci maddesinde gelirlerden alacaklar hesabı veya gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan içinde bulunulan mali yılsonunu geçmeyen bir süre ile tecil veya tehir edilen tutarlar ile duran varlıklar ana hesap grubundaki gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda tecil ve tehir süresi bir yılın altına inen tutarların 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabında izleneceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediyenin faaliyet alacakları hesap grubunda yer alan 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin 309.471,48 TL, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar hesabına ilişkin 194.681,15 TL ve 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar hesabına ilişkin 96.582,49 TL tutarında alacağın muhasebe sistemine alınmadan doğrudan alacak takip programı üzerinden takip edildiği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, 06.05.2025 tarih ve 293 nolu muhasebe işlem fişi ile 600.735,12 TL tutarındaki faaliyet alacağına ilişkin tahakkuk kayıtlarının gerçekleştirildiği belirtilmektedir. Söz konusu tahakkuk işlemi 2025 yılında gerçekleştirildiğinden 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, muhasebe kayıtlarında takip edilmeyen alacaklar nedeniyle 2024 Mali Tablolarında yer alan 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 309.471,48 TL, 121 Gelirden Takipli Alacaklar Hesabı 194.681,15 TL, 122 Gelirlerden Tecilli Tehirli Alacaklar Hesabı 96.582,49 TL ve 600 Gelirler Hesabı 600.735,12 TL tutarında eksik görünmektedir.