ÖZET: Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının, ilgili Kamu İdaresine zamanında aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin, emlak vergisinin %10’u oranında tahsil ettiği katkı payını İl Özel İdaresine göndermediği ortaya çıkmıştır. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12. maddesi, bu katkı paylarının tahsil edilmesi ve ilgili idareye iletilmesi konusunda net düzenlemeler içermektedir.

İlgili mevzuat gereğince, belediyeler, tahsil ettikleri katkı paylarını takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar beyan etmek ve ödemekle yükümlüdür. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, belediye tarafından tahsil edilen 50.731,11 TL tutarındaki katkı payının, belirlenen süre içinde ilgili idareye aktarılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, gecikme zammı hesaplanmasını gerektirmekte ve katkı payının acilen ilgili Kamu İdaresine ödenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının zamanında ödenmemesi, yasal yükümlülüklerin ihlaline yol açmakta ve bu durumun düzeltilmesi için gerekli adımların ivedilikle atılması önem arz etmektedir.

BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının İl Özel İdaresine Gönderilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye tarafından emlak vergisinin %10’u nispetinde ek tahakkuk yapılarak mükelleflerden tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının ilgili Kamu İdaresine aktarılmadığı görülmüştür.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinin altıncı fıkrasında; belediyelerin ve il özel idarelerin görev alanında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8 ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin %10 nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyelerce emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

2863 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında; taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği ve tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği; onuncu fıkrasında ise belediye başkanlarının belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlama hususunda yükümlü oldukları ve ödenmeyen payların, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderileceği hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, Belediye tarafından 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu uyarınca emlak vergisinin %10’u nispetinde mükellefler adına tahakkuk ettirilen katkı payının, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar İl Özel İdaresine beyan edilmesi ve aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Belediye tarafından tahsili sağlanan 50.731,11 TL tutarındaki taşınmaz kültür varlıklarının korunması katkı payının ilgili İdareye gönderilmediği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, katkı payının süresinde ödenmemesi nedeniyle gecikilen süreye bağlı olarak gecikme zammının hesaplanacağının dikkate alınarak ilgili katkı payı tutarının ivedilikle ilgili Kamu İdaresine ödemesinin yapılması gerekmektedir.