|
ÖZET: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının mevcut durumu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde incelendiğinde, İller Bankası Anonim Şirketi aracılığıyla kamu idaresine kesilen sermaye payı ile 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kaydedilen tutar arasında bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmiştir. 6107 sayılı İller Bankası Kanunu’nun ilgili maddeleri, il özel idareleri ve belediyelerin bankanın ortakları olduğunu belirtirken, vergi gelirleri paylarının kesilerek sermaye tavanına eklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178. maddesi, bu hesabın mali kuruluşlara yapılan yatırımların izlenmesi için kullanılacağını ifade ederken, 180. madde ise borç ve alacak kayıtlarının nasıl yapılacağını düzenlemektedir. 2024 yılı itibarıyla İdarenin İller Bankası’ndaki kayıtlı sermaye payı 490.369,51 TL olarak belirlenmişken, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutar yalnızca 14.050,82 TL olarak görünmektedir. Bu durum, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının 476.318,69 TL eksik görünmesine yol açmaktadır. Sonuç olarak, mali tabloların güvenilirliği açısından, İdarenin İller Bankası’ndaki kayıtlı sermaye tutarı ile 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın uyumlu olması büyük önem taşımaktadır. Ancak, İdarenin bu konuda gerekli düzeltmeleri yaptığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır. |
BULGU: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İller Bankası Anonim Şirketi tarafından Kamu İdaresi adına vergi gelirleri paylarından kesilen sermaye payı tutarı ile bu payların takip edildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı tutarın birbiriyle uyumlu olmadığı görülmüştür.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un “Ortaklık yapısı ve sermaye” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında, il özel idareleri ve belediyelerin Bankanın ortağı olduğu belirtilmiş, üçüncü fıkrasının (a) bendinde ise, 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecek miktarların sermaye tavanına ulaşıncaya kadar Bankanın ödenmiş sermayesine ekleneceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 180’inci maddesinde ise hangi durumlarda adı geçen hesaba borç ve alacak kaydı yapılacağı düzenlenmiş olup; ödeneğine dayanılarak nakden verilen sermayenin bir taraftan bu hesaba borç, nakden iade alınan sermayelerin alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin 2024 yılı sonu itibarıyla İller Bankası Bilgi ve Veri Bankasında kayıtlı sermaye payı 490.369,51 TL’dir. İller Bankası dışında başka bir mali kuruluşa ortaklığı bulunmadığından, Kurumun İller Bankasındaki payı ile 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın birbiri ile uyumlu olması gerekmektedir. Ancak bilançoda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında yer alan tutarın toplamı 14.050,82 TL olarak görünmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının kullanıldığı ifade edilmiştir. Ancak gerekli düzeltmelerin yapıldığına dair belge sunulmamıştır.
Sonuç olarak, söz konusu husus 2024 yılı mali tablolarında 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının 476.318,69 TL eksik görünmesine sebebiyet vermektedir. Mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğini teminen İller Bankasındaki kayıtlı sermaye tutarı ile İdarenin sermaye payının takip edildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın birbiriyle uyumlu olması gerekmektedir.