|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde maddi duran varlıkların amortisman işlemlerinde hatalı uygulamaların bulunduğunu ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, bazı duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı, diğerlerinde ise kayıtlı değerlerinden daha fazla amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiğini belirtmektedir.
Denetim raporunda, idarenin belirli duran varlıklar için kayıtlı değerlerinden fazla amortisman ayırdığına dair örnekler sunulmuştur. Örneğin, duraklar ve şamandıralar gibi varlıklar için ayrılan amortisman tutarları, kayıtlı değerlerinin çok üzerinde gerçekleşmiştir. Bu durum, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda 161.524,00 TL’lik bir fazlalığa yol açmaktadır. Kamu idaresi, bu hatalı uygulamalara son verileceğini ve mevzuata uygun işlemler yapılacağına dair bir açıklama yapmıştır. Amortisman işlemlerinin doğru bir şekilde gerçekleştirilmesi, mali tabloların güvenilirliğini artıracak ve bütçe yönetimini iyileştirecektir. |
BULGU: Maddi Duran Varlıkların Amortisman İşlemlerinde Hatalı Uygulamalar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından maddi duran varlık grubunda kayıtlı bir kısım duran varlık için amortisman ayrılmadığı, bir kısım duran varlık için ise kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayrıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 202’nci maddesinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde gidere dönüştürülmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı ifade edilmiştir.
“Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, idarenin bir kısım duran varlık için kayıtlı değerinden daha fazla amortisman ayırdığı tespit edilmiştir.
Tablo 10: Kayıtlı Değerinden Daha Fazla Amortisman Ayrılan Duran Varlıklar
| Hesap Kodu |
Hesap Adı | Varlıkların Toplam Değeri (TL) |
Amortismanların Toplam Değeri (TL) |
Fark (TL) |
| 251.XX.16 | Duraklar | 0,00 | 6.600,00 | 6.600,00 |
| 251.XX.18 | Şamandıra, Dolfen ve Platformlar | 0,00 | 33.000,00 | 33.000,00 |
| 253.02.03 | Atölye Makineleri ve Aletleri | 26.136,70 | 35.113,70 | 8.977,00 |
| 253.02.04 | İş Makineleri ve Aletleri | 1.303.284,64 | 1.361.173,83 | 57.889,19 |
| 253.02.05 | Güç Elektroniği ve Basınçlı Makineler ile Aletleri | 2.828,00 | 3.393,60 | 565,60 |
| 255.02.01 | Bilgisayarlar ve Sunucular |
24.484,26 | 25.595,38 | 1.111,12 |
| 255.02.05 | Ses, Görüntü ve Sunum Cihazları | 4.690,10 | 5.989,10 | 1.299,00 |
| 255.03.01 | Büro Mobilyaları | 19.420,00 | 67.100,00 | 47.680,00 |
| 255.03.03 | Kafeterya ve Yemekhane Mobilyaları |
6.500,00 | 7.800,00 | 1.300,00 |
| 255.10.02 | Kontrol ve Güvenlik Sistemleri |
1.688,58 | 4.791,14 | 3.102,56 |
| TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | 161.524,00 |
Kamu idaresi göndermiş olduğu cevapta, Maddi Dura Varlıkların amortisman işlemlerinde hatalı uygulamalara son verileceğini, mevzuat açısından hatalı uygulamaların yapılmamasına dikkat edileceğini bildirmiştir.
Amortismana tabi maddi duran varlıklar için kayıtlı maddi duran varlık tutarından daha fazla amortisman ayrılması bilançoda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 161.524,00 TL fazla tutar ile yer almasına neden olmaktadır.
Açıklanan nedenlerle amortisman işlemlerinin mevzuata uygun yapılması gerekmektedir.