|
ÖZET: İlçe belediyesinin 2024 yılı Sayıştay denetim raporunda, 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabında yer alan malzemelerin, kullanılmadan aynı gün içinde giderleştirildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, stokların ancak kullanıldıklarında gider hesabına kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, tüketim malzemelerinin muhasebeleştirilmesi için belirli süreler içinde taşınır işlem fişleri ile onaylı listelerin düzenlenmesi zorunludur.
Denetim bulgularında, belediyenin mal ve malzemeleri saklayacak bir ambarının bulunmadığı ve bu ürünlerin kayıt altına alınmadan müdürlüklerin kullanımına verildiği gözlemlenmiştir. Bu durum, muhasebe kayıtlarında uyumsuzluklara yol açmakta ve 630 Giderler Hesabı üzerinden doğrudan giderleştirilmesi, mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gelecekte mevzuat hükümlerine uygun hareket edeceğini ifade etmiştir. Bu bağlamda, ilk madde ve malzemelerin fiili durumu ile kayıtlı tutarları arasındaki uyumsuzluğun, muhasebe işlemlerinin düzenli bir şekilde gerçekleştirilmesi ile giderilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İlk Madde ve Malzemeler Hesabına Kaydedilen Tutarların Tüketilmediği Halde Aynı Gün Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin tüketilmek üzere edinmiş olduğu ve 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabında takip ettiği mal ve malzemelerin, kullanılıp kullanılmadığına bakılmadan aynı gün içerisinde giderleştirildiği görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 114’üncü maddesinde; stokların kullanıldıklarında ve tüketildiklerinde giderler hesabına kaydedilerek ilgili hesaptan çıkarılacağı, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenen tüketim malzemelerinden kullanılmış olanların taşınır işlem fişleri yerine üç ayı geçmemek üzere üst yöneticiler tarafından belirlenen sürede taşınır işlem fişindeki çıkışları gösteren onaylı bir liste ile en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebeleştirilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Yine aynı Yönetmelik’in 116’ncı maddesinde; tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemelerin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına ise borç kaydedileceği belirtilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesine dayanılarak çıkarılan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 32’nci maddesinde; kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt kontrol yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yılsonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımının yapılacağı, bahse konu sayım işleminin harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından gerçekleştirileceği, sayıma ilişkin sonuçların sayım tutanağında kayıt altına alınacağı ve kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra düzenlenen Taşınır Sayım ve Döküm Cetveliyle yılsonu hesabının oluşturulacağı belirtilmiştir.
Buna göre, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında kayıtlı tüketime yönelik olarak edinilmiş malların kullanılmaları halinde, üst yöneticinin belirleyeceği süre veya en fazla 3 aylık süreler itibariyle taşınır işlem fişlerindeki çıkış kayıtlarına uygun olarak muhasebeleştirilmesi; bunun yanında yılsonunda stoklara ilişkin fiili sayım işleminin yapılarak Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenmesi ve fiili durum ile kaydi durumun birbiri ile uyumlu olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, belediyenin temin etmiş olduğu mal ve malzemeleri muhafaza edeceği bir ambarının veya bu mahiyette bir alanının olmadığı, alınan mal ve malzemelerin kayıt altına alınmadan belediyedeki müdürlüklerin kullanımına toplu şekilde verildiği, söz konusu bu malların muhasebe kayıtlarında kullanılıp kullanılmadığına bakılmadan aynı gün içerisinde 630 Giderler Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup bundan sonraki süreçte mevzuat hükümlerine uygun hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; ilk madde ve malzemelerin fiili durumu ile kayıtlı tutarları arasında uyumsuzluğa yol açan bu hususun, muhasebe kayıtlarının ilgili düzenlemelere uygun şekilde gerçekleştirilmesi suretiyle giderilmesi gerekmektedir.