|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Burdur İl Özel İdaresi’ne taşınmaz kültür varlıklarının korunması amacıyla tahsil edilen katkı paylarının gönderilmediği tespit edilmiştir. Emlak vergisi mükelleflerinden alınan bu katkı payı, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun ilgili maddesi çerçevesinde, belediyeler tarafından emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmekte ve özel hesaplarda toplanmaktadır. Tahsil edilen miktar, kültürel varlıkların korunması için gerekli projelerin finansmanında kullanılmak üzere il özel idaresine aktarılmalıdır.
Belediyelerin, tahsil ettikleri katkı paylarını belirlenen süre içinde il özel idarelerine yatırmaları zorunludur. Aksi takdirde, gecikme zammı uygulanarak bu tutarlar, ilgili belediyenin İller Bankası’ndan aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek ödenmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereğince, bu tahsilatlar 362 nolu hesapta muhasebeleştirilmelidir. Denetim sonucunda, 31 Aralık 2024 itibarıyla bu hesapta 3.592.414,91 TL’lik bir alacak bakiyesi bulunduğu ve bu tutarın Burdur İl Özel İdaresi’ne aktarılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, kamu zararı riskini artırmaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının İlgili İdareye Gönderilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından emlak vergisi mükelleflerinden Emlak Vergisi’nin %10’u nispetinde ek tahakkuk yapılarak tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı payının Burdur İl Özel İdaresinr ödenmediği tespit edilmiştir.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanması ve Katkı Payı” başlıklı 12’nci maddesine göre, Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u oranında Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilmekte ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmektedir.
Tahsil edilen miktar, il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanmakta ve bu miktar; il özel idaresince ve belediyelerce kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, plânlama ve uygulama konularında kullanılmaktadır.
Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilmektedir. Belediye başkanları, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler. Ödenmeyen paylar, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 274’üncü maddesine göre diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatların 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı içerisinde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı bu kapsamda değerlendirilmekte olup, tahsil edilen payın 362 nolu hesapta takip edilmesi gerekmektedir.
Konu ile ilgili yerinde yapılan denetimde, 362 nolu hesabın alacak bakiyesinde 31.12.2024 tarihi itibariyle 3.592.414,91TL kültür varlıkları katkı payı bulunduğu ve dolayısıyla bu tutarın Budur İl Özel İdaresine gönderilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, gecikme cezası uygulanma riskini gündeme getirmekte olup, böyle bir durumda kamu zararı ortaya çıkacağı unutulmamalıdır.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, söz konusu tutarların yasal sürelerde Burdur İl Özel İdaresine gönderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.