|
ÖZET: Taşınmazların ihale yapılmadan üçüncü kişilere kiraya verilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çeken bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İncelemeler, belediyelere ait taşınmazların, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na aykırı olarak, ihale süreci izlenmeden kiralandığını ortaya koymuştur. Kamu idareleri, taşınmazların yönetimi ve kullanımı konusunda belirlenen verimlilik ve tutumluluk ilkelerine uymakla yükümlüdür.
2886 sayılı Kanun’un 1. maddesi, devlet daireleri ve belediyelerin alım, satım ve kiralama işlemlerinin belirli kurallara göre yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda, taşınmazların kiralanmasıyla ilgili yetkilerin belediye meclisi ve encümenine ait olduğu belirtilmiştir. Üç yıla kadar olan kiralamalar encümenin, üç yıldan fazla olanlar ise meclisin yetkisi altındadır. Ancak, bu kiralamaların ihale yoluyla gerçekleştirilmesi zorunludur. Sonuç olarak, belediyenin mülkiyetindeki taşınmazların, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale edilmeden kiraya verilmesi hukuka aykırıdır. Bu durumun düzeltilmesi için, taşınmazların 2886 sayılı Kanun’a uygun şekilde ihale edilerek kiralanması gerekmektedir. |
BULGU: Taşınmazların İhale Yapılmadan Üçüncü Kişilere Kiraya Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların ihale yapılmadan üçüncü kişilere kiraya verildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinin son fıkrasında kamu idarelerine ait malların edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin, verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı ve bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olduğu belirtilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Meclisinin Görev ve Yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar verme yetkisinin belediye meclisinde olduğu,
“Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinde de taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar verme yetkisinin ise belediye encümeninde olduğu,
hususları düzenlenmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belediyelere ait taşınmazların üç yıla kadar olan kiralama işlemlerinin belediye encümeninin yetkisinde olduğu, üç yıldan fazla yapılacak kiralamaların ise belediye meclisinin yetkisinde olduğu, bu kiralamaların ise verimlilik ve tutumluluk ilkesi gereği 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde ihale yolu ile yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların ihale yapılmaksızın üçüncü kişilere kiraya verildiği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, söz konusu taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili hükümlerine göre ihale edilerek kiraya verilmesi gerekmektedir.