|
ÖZET: İhalelerle ilgili teminat uygulamalarında mevzuata aykırılıklar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında yapılan ihalelerde, gerekli geçici ve kesin teminatların alınmadığını ortaya koymaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, ihalelerde geçici teminatın teklif bedelinin en az %3’ü, kesin teminatın ise %6’sı oranında alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği görülmüştür.
Ayrıca, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre, fiyat farkı ödenecek işlerde, bu bedelin %6’sı oranında ek kesin teminat alınması gerekmektedir. Ancak incelemeler, fiyat farkı ödenecek işlerde de bu ek teminatın alınmadığını göstermektedir. Bu durum, ihale süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi açısından önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, ihaleli işler kapsamında hem geçici hem de kesin teminatların alınması, ayrıca fiyat farkı ödenecek işlerde ek kesin teminatın sağlanması zorunludur. Mevzuata uygun uygulamaların hayata geçirilmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İhaleler Kapsamında Alınması Gerekli Teminatlar ile İlgili Hatalı Uygulamaların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İhaleler kapsamında alınması gerekli teminatlar hakkında mevzuatla belirlenen belirli yükümlülüklerin yerine getirilmediği görülmüştür.
İhaleler Kapsamında Geçici ve Kesin Teminat Alınmaması
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde ihalelerde, teklif edilen bedelin %3’ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacağı,
“Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınacağı,
hükme bağlanmıştır.
Öte yandan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 910-Alınan Teminat Mektupları Hesabının niteliğini düzenleyen 434’üncü maddesinde bu hesabın muhasebe birimlerine teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektupları ile şahsi ve garantiye ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri verilenler veya paraya çevrilenlerin izlenmesi için kullanılacağı,
911-Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesabının niteliğini düzenleyen 437’nci maddesinde bu hesaba, alınan teminat mektupları hesabına yazılan tutarların kaydedileceği,
belirtilmiştir.
Yapılan incelemede ihaleli işler kapsımda geçici ve kesin teminat alınmadığı tespit edilmiştir.
Fiyat Farkından Kaynaklanan Sebeplerle Ek Kesin Teminat Alınmaması
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Ek kesin teminat” başlıklı 12’nci maddesinde fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde fiyat farkı olarak ödenecek bedelin, sözleşme bedelinde artış meydana gelmesi halinde bu artış tutarının % 6’sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alınacağı, fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminatın hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabileceği hususu düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde, fiyat farkı olarak ödenecek bedelin %6’sı oranında ek kesin teminat alınmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla ihaleli işler kapsamında geçici ve kesin teminat alınması ve fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde fiyat farkı olarak ödenecek bedelin %6’sı oranında ek kesin teminat alınması gerekmektedir.