|
ÖZET: Mal alımları sırasında varlık işlem fişi düzenlenmemesi ve taşınır kaydı yapılmaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmıştır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, mal alımlarının doğrudan 630 Giderler hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin taşınırları kayıt altına almasının zorunlu olduğunu belirtmekte ve bu kayıtların harcama birimleri açısından yönetim hesabı verilmesine temel teşkil edeceğini vurgulamaktadır.
Denetim bulgularına göre, belediyenin 2024 yılı içerisinde gerçekleştirdiği malzeme ve dayanıklı taşınır alımlarında varlık işlem fişi düzenlenmediği ve taşınır kaydı yapılmadığı görülmüştür. Bu durum, taşınırların mevzuatta belirtilen kurallara uygun olarak kaydedilmediğini ortaya koymaktadır. İlgili yönetmeliklerde, taşınırların giriş ve çıkış işlemlerinin nasıl yapılacağına dair detaylar yer almakta ve bu işlemlerin varlık işlem fişine dayanarak gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Sonuç olarak, belediyenin taşınır edinimlerinde varlık işlem fişi ile giriş kaydı yapması ve taşınırların mevzuatta belirtilen nedenlerle elden çıkarılması durumunda çıkış kaydını da aynı şekilde gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bu süreçlerin doğru bir şekilde yürütülmesi, taşınırların niteliklerine göre ilgili hesaplarda takip edilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mal Alımlarında Varlık İşlem Fişi Düzenlenmemesi ve Taşınır Kaydı Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Mal alımlarında varlık işlem fişi düzenlenmediği ve taşınır kaydı yapılmadığı, mal alımlarının doğrudan 630 Giderler hesabında muhasebeleştirildiği görülmüştür.
10.10.2024 tarihli ve 32688 numaralı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde; kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu, taşınır kayıtlarının, harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulacağı ve her bir kaydın belgeye dayanmasının şart olduğu, bu çerçevede; önceki yıldan devren gelen taşınırlar ile içinde bulunulan yılda herhangi bir şekilde edinilen veya elden çıkarılan taşınırların, taşınırlardaki kayıp, fire, yıpranma ve benzeri nedenlerle meydana gelen azalmaların ve sayım sonucunda ortaya çıkan fazlaların, miktar ve değer olarak kayıtlara alınarak takip edileceği ifade edilmiştir.
Taşınırların giriş ve çıkışında yapılması gereken işlemleri düzenleyen “Kayıt Zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde; taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hâle geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hâllerinde çıkış kaydedileceği, giriş ve çıkış kayıtlarının Varlık İşlem Fişine dayanılarak yapılacağı belirtilmiştir.
Diğer taraftan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 115 ve 116’ncı maddelerinde satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzemeler için “150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı”nın kullanılacağı, tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemelerin ise bu hesaptan çıkış yapılarak gider yazılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 194, 196 ve 198’inci maddelerinde de dayanıklı taşınırlar için niteliğine göre 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının, 254 Taşıtlar Hesabının ve 255 Demirbaşlar Hesabının kullanılacağı açıklanmıştır.
Belediye tarafından 2024 yılı içerisinde yapılan ilk madde ve malzeme ve dayanıklı taşınır alımlarında varlık işlem fişi düzenlenmediği ve taşınır kaydı yapılmadığı, söz konusu alımların doğrudan 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; herhangi bir taşınır edinildiğinde varlık işlem fişi ile giriş kaydının yapılacağı, bu taşınırların mevzuatta yer alan sebeplerle elden çıkarıldığında ise yine varlık işlem fişi ile çıkış kaydının yapılmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye tarafından herhangi bir taşınır edinildiğinde varlık işlem fişi ile giriş kaydı yapılmalı, bu taşınırlar mevzuatta yer alan sebeplerle elden çıkarıldığında ise yine varlık işlem fişi ile çıkış kaydı yapılması ve taşınırın niteliğine göre ilgili taşınır hesabında takip edilmesi gerekmektedir.